Sibel CAN
“Aspir Yetiştiriciliği ve Aspir Yağı Üretimi” konulu panel 12 Ocak 2012 Perşembe günü Bilim Sanat Merkezi'nde gerçekleşti. Panel Bilecik Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürüğü; Eskişehir Geçit Kuşağı Araştırma Enstitüsü ve Tekirdağ Önder Çiftçi Projesi Derneği'nce düzenlendi.Program Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından Bilecik Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Alparslan Dankaz'ın konuşmasıyla başladı.
Dankaz,”Bizim burada ülkemizin yağ açığı problemi önemli bir nokta. Kuraklık probleminde de etkili. Aspir çok su istemeyen bir bitki ve bu yüzden buğdaydan daha çok verim elde edilmekte. İlimizde de domuz zararı dolayısıyla ekilmeyen orman içi alanlar, en çok ön plana çıkarmak istediğimiz noktalardan birisi de bu; 'Aspir kuraklık ve domuz zararına uğramaz.' Geçen yıl Gölpazarı ilçemizde, domuzların arazilere ciddi zarar verdiğini gözlemledik. Bu nedenle Bilecik’te de ekilebilecek olan Aspir bitkisini tanıtmak istedik. Bir ürün ilk çıkmaya başladığı yıllarda çıktığı zaman daha kıymetlidir ve fiyatı daha yüksektir. Ne kadar çok yaygınlaştı, o zaman fiyat düşer. Maalesef ülkemizdeki tarım ürünlerindeki istikrar böyle. Bununla alakalı bakanlığımız şu anda bir pazarlama daire başkanlığı kurdu. Pazarlama daire başkanlığı ilerleyen yıllarda tarım ve köy ürünlerinin pazar sorunu çekmemesi için gerekli çalışmaları ve alt yapıları yapmak üzere bu daire başkanlığı kuruldu. Öğrenmek istediğiniz ne varsa gelip öğrenebilirsiniz, kapımız herkese açık. Çiftçimize bereketli yıllar olmasını dilerim.” dedi.
Dankaz, ilimizdeki 2012 yılında 3 bin ton civarında aspir ekildiğini ifade ederek, ortalama veriminde 150 kg/ olduğuna dikkat çekti.
Dankaz'ın konuşmasının ardından Bilecik Ziraat Odası Başkanı Ahmet Sevigen, 600-700 kg buğday elde edilen köylerde değilde, 50-100 kg buğday elde edilen köylerde aspirin yapılmasının teşviklenmesi gerektiğini belirtti.
“Bırakın kendi ülkemizi Avrupa'yı besleyebiliriz.”
Vali Yardımcı Mehmet Öksüz, “ Türkiye tarım ülkesidir. Yıllarca kendine yeten ülkeler arasında ilk sıralarda yer alan bir ülkeyiz. Elimizdeki potansiyeli güçlendirir ve değerlendirsek daha iyi bir noktaya gelir ama her şeyden evvel kendi potansiyelimizi açığa kavuşturmak zorunluluğumuz var. Çalışmak durumundayız. Tarımda, dünyanın sayılı ülkelerinden birisiyiz. Kırsal nüfusu yerinde tutmak için ne gerekiyor, baraj mı gerekiyor, o barajı yapmak lazım, sulama kanalımı gerekiyor, sulama kanalını yapmak lazım, jeotermaldan istifade etmemiz mi gerekiyor, jeotermaldan istifade etmemiz gerekiyor. Allah’ın bize verdiği imkanları aklımızı kullanarak daha iyi bir noktaya gelebileceğimizi gönülden inanıyorum. Bu imkanlar doğru kullanıldığında bırakın kendi ülkemizi Avrupa'yı besleyebiliriz.” dedi.
Konuşmacıların ardından panalistler konuşma yaptı. İlk panalist Geçiş Kuşağı Araştırma Enstitüsü Ziraat Mühendisi Arzu Köse oldu. Köse, aspir bitkisi çeşitleri, yağ oranları ve verimliliği hakkında bilgi verdi. Ülkemizde en eski bilinen çeşidi Yenice'nin yağ oranın az olması ve diğer çeşitlerine göre daha az ve verimli olmasından dolayı kullanılmadığını bu çeşidine takiben Dinçer ve Remzibey çeşitlerinin olduğunu fakat en fazla verim ve yağ oranın ise yeni 2011'de tescil edilen ve yeni ekilen Balcı çeşidinin yetiştiriciliğinin artacaklarını umduğunu ifade etti.
İkinci panalist Geçiş Kuşağı Araştırma Enstitüsü Ziraat Mühendisi Tevfik Fikret Köse'de “Aspir Yetiştiriciliği” başlığı altında 3600 yıldır tanınan bu bitkinin Türkiye'de yeni yeni tanınmaya başladığını söyledi. Aspir bitkisinin çok kaliteli insan tüketimine uygun olduğu, biyodizel, besin, kumaş ve gıda boyası, tıbbi materyal, küspesinden hayvan yemi, tohum kabuklarından ise endüstriyel materyal olarak kullanılabileceğini belirtti.
F. Köse; “EPDK Kararı, tüketilmekte olan petrol motorinine ilişkin teknik düzenleme tebliğine; 'piyasa akaryakıt olarak arz edilen motorin türlerinin, yerli tarım ürünlerinden üretilmiş yağ asidi metil esteri içeriğinin 2016'dan itibaren %3 olması zorunludur.' fıkrası eklendi.” dedi.
F.Köse konuşmasının devamında aspir toprak hazırlığı, gübreleme, ekimi, yabancı ot kontrolü, sulama, hasat ve aspir hastalıklarından bahsetti.
Üçüncü panalist olarak Tekirdağ Önder Çiftçi Projesi Derneği Ziraat Mühendisi Ali Hakan Doğanuz konuşma yaptı. Doğanuz, aspirde 5 yılları olduğunu belirterek; sözleşmeli aspir üretiminin Türkiye'de Bilecik, Eskişehir, Çanakkale, Denizli, Muş, Kıbrıs illerinde olduğuna dikkat çekti. Doğanuz, “Balcı çeşidini ilk duyduğumuzda bizde çok heyecanlandık. Bu yıl ekimi yapıldı ve seneye verimini göreceğiz. İyi olacağını düşünüyoruz.” dedi.
“Aspir adaptasyon yeteneğinin fazla olan bir bitki”
Son olarak panel başkanı Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Alev Akpınar Borazan konuşma yaptı. Borazan, insanoğlunun tüketmesi gereken yağ miktarına, yağlı tarım bitkilerine, ve aspirin adaptasyon yeteneğinin fazla olan yağ bitkisi olduğunu söyledi.
Konuşmacıların ardından katılımcılara hediyeleri takdim edildi.