Türker ÇOBAN
Ayçiçeği ekimi, özellikle kuru tarımın yaygın olduğu köylerde yapılırken, ilimizde en çok Taşçılar, İlyasça, Kurtköy ve Yeniköy'de yapılmaktadır. Yemelik ve yağlık olarak farklı türlerde ekimi yapılan ayçiçeğinin tercih edileni ise yağlık olanı. Yağ Fabrikalarında İşlenen ayçiçeklerinden elde edilen yağlar mutfaklarda Kulanılırken, çıkan pasolar hayvan yemi olarak hayvancılık sektöründe kullanılıyor.
Geçtiğimiz yıl il genelinde 42500 dekar alan ayçiçeği ekili olup, 34000 dekarı yağlık, 8500 dekarı ise çerezlik ayçiçeği idi. Bilecik köylerinde geçtiğimiz haftadan itibaren ayçiçeği hasadına başlandı. Bu sene yağışların az olması sebebiyle ayçiçeği üreticileri verimin düşük olmasından şikayetçi. Geçtiğimiz yıl yağlık ayçiçeğinde verim 150 kg/da, çerezlikte ise 100 kg/da civarında olurken, bu sene yağışların az olması verimi de etkileyeceğe benziyor.
Ayçiçeğinin kısacık hikayesi şöyledir. Ekimi yapılan ayçiçekleri baharla birlikte çıkarlar. Belli aralıklarla yapılan çapalama ve gübrelemeden sonra olgunlaşan ayçiçekleri kafa dediğimiz ürünün olduğu kısımı verir. Altın sarısı çiçek açtıktan sonra olgunlaşmaya başlayan ayçiçekleri kafaların iyice büyümesiyle olgunluk devrelerini tamamlarlar. Bundan sonra kafa toplama işlemi yapılır. Traktörler ile tarlaya yanaşılır olgunlaşan kafalar bıçkı (bir çeşit Testere şeklinde dişli bıçak) kesilerek traktör kasasına doldurulur. Kafalar iyice kurumuş taneler dökülüyor ise dövme işlemine geçilir. Kafalar yaş taneler dökülmüyor ise kafalar güneşte 2 gün kurutulup 30 cm uzunluğundaki sopalar yardımıyla ayçiçeği kafaları dövülerek taneleri kafadan ayrılır. Ayrılan kafalar kış aylarında hayvanlara verilmek üzere saklanır. Kafadan ayrılan tane ürün ayçiçeği çekirdek içindeki sap ot artıklardan ayrılarak yer sergilerinde güneşte kurutulur. Bu kurutma çekirdeğin kıtır kıtır oluncaya kadar kurutulur. Daha sonra rüzgarda elenerek yağ çıkartılacak duruma getirilip çuvallanır. Bundan sonrası yağ fabrikalarında yağ çıkartma işlemleri.
İlimiz genelinde ayçiçeği hasadının ekim ayı başına kadar sürmesi bekleniyor.