Hantavirüs uyarıları sanal medyada yeni bir salgın endişesi yaratsa da uzmanlar virüsün COVID-19 gibi hızlı yayılmadığını vurguluyor. Virüsün temel bulaş yolu kemirgen teması olarak biliniyor. Basit hijyen önlemleriyle riskin büyük ölçüde azaltılabileceği belirtiliyor.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin (ECDC) yaptığı son hantavirüs uyarısı, kamuoyunda “Yeni bir pandemi mi başlıyor?” sorusunu gündeme taşıdı. Sosyal medyada hızla yayılan içerikler sonrası birçok kişi virüsün küresel bir salgına dönüşüp dönüşmeyeceğini merak ediyor. Ancak bilimsel veriler, hantavirüsün insandan insana yayılımının son derece sınırlı olduğunu ve riskin daha çok kemirgen temasıyla ortaya çıktığını gösteriyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Burak Uzel, Avrupa’da gündeme gelen hantavirüs uyarılarının toplumda yeni bir pandemi endişesi oluşturmaması gerektiğini belirterek, virüsün COVID-19 gibi hızlı yayılan bir enfeksiyon olmadığını vurguladı. Hantavirüsün çoğunlukla kemirgen temasıyla bulaştığına dikkat çeken Uzel, özellikle kapalı, tozlu ve uzun süre temizlenmemiş alanlarda basit hijyen önlemlerinin büyük önem taşıdığını ifade etti.Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin (ECDC) hantavirüsle ilgili yaptığı son uyarılar, kamuoyunda “Yeni bir salgın mı başlıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle sosyal medyada yayılan içerikler sonrası birçok kişi virüsün küresel bir pandemiye dönüşüp dönüşmeyeceğini merak ederken, uzmanlar hantavirüsün yayılım şeklinin COVID-19’dan oldukça farklı ilerlediğine dikkat çekiyor.Hantavirüs; çoğunlukla fare ve diğer kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle kirlenmiş alanlarla temas sonrası ortaya çıkan zoonotik bir enfeksiyon olarak tanımlanıyor. Bu nedenle risk daha çok belirli çevresel koşullarla ilişkilendiriliyor.
Hantavirüs neden pandemi gibi görülmüyor?
Bilimsel veriler, hantavirüsün insanlar arasında yaygın şekilde bulaşmadığını ortaya koyuyor. Virüsün temel bulaş yolu kemirgen teması olarak kabul edilirken, insandan insana geçiş yalnızca çok nadir bazı türlerde gözlemleniyor.Uzmanlar, bu nedenle hantavirüsün grip veya COVID-19 benzeri hızlı yayılım gösteren bir enfeksiyon olarak değerlendirilmediğini belirtiyor. Günümüzde görülen vakaların büyük kısmı belirli riskli alanlarla sınırlı kalıyor.
Risk hangi alanlarda artıyor?
Uzun süre kapalı kalan depo, bodrum, ahır, kulübe, yazlık ev ve kırsal alanlar riskin arttığı bölgeler arasında yer alıyor. Özellikle temizlik sırasında havaya karışan toz partikülleri, virüsün solunum yoluyla alınmasına neden olabiliyor.Bu nedenle uzmanlar, uzun süre kullanılmayan alanların önce havalandırılması gerektiğini vurguluyor. Kuru süpürge yerine ıslak bez ve dezenfektanlı temizlik yöntemlerinin tercih edilmesi öneriliyor.Kemirgen girişini önlemek, yiyecekleri uygun koşullarda saklamak ve çöplerin kapalı şekilde muhafaza edilmesi de korunmada dikkat edilmesi gereken başlıca adımlar arasında gösteriliyor.
Korunmak için nelere dikkat edilmeli?
Hantavirüse karşı korunmada en etkili yaklaşımın hijyen kurallarına dikkat etmek olduğu belirtiliyor. Özellikle tozlu ortamlarda çalışırken maske kullanımı, virüs partiküllerinin solunum yoluyla alınma riskini önemli ölçüde azaltabiliyor. Uzmanlar, kemirgenlerin görüldüğü alanlarda kontrolsüz temizlik yapılmaması gerektiğini vurgularken, bazı durumlarda profesyonel dezenfeksiyon uygulamalarının gerekli olabileceğini ifade ediyor. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan kişiler, çiftçiler, depo çalışanları ve temizlik personellerinin daha dikkatli olması öneriliyor.
Belirtiler nasıl ortaya çıkıyor?
Hantavirüs enfeksiyonu ilk dönemde çoğu zaman yüksek ateş, halsizlik, kas ağrısı ve öksürük gibi belirtilerle başlayabiliyor. Bu durum hastalığın başlangıçta grip veya farklı viral enfeksiyonlarla karıştırılmasına neden olabiliyor. Bazı vakalarda ilerleyen süreçte nefes darlığı, akciğer tutulumu ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gelişebiliyor. Bu nedenle özellikle riskli bir ortam öyküsü bulunan kişilerin şikayetlerini hekimleriyle paylaşması önem taşıyor.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Uzmanlara göre Avrupa’daki uyarıların temel amacı toplumda korku oluşturmak değil, farkındalık yaratmak. Modern şehir yaşamında geçmişte büyük hantavirüs kümelenmelerine neden olan yoğun çevresel maruziyet koşullarının bugün çok daha sınırlı olduğu belirtiliyor. Bu nedenle uzmanlar, sosyal medyada yayılan bilgi kirliliği yerine bilimsel verilerin dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Özellikle kemirgen teması sonrası gelişen yüksek ateş, kas ağrısı, öksürük ve nefes darlığı gibi belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.