Sakarya Gazetesi Kurucu Sahibi ve haber sitemiz yazarlarından Şadi Erdal, bugünkü köşe yazısında, barajlardaki doluluk oranlarının yetersizliğine dikkat çekerek acil tedbir alınması gerektiğine dikkat çekti. Geçmiş yıllarda kaleme aldığı bazı yazılara atıfta bulunan ve kuraklık tehdidini hatırlatan Şadi Erdal, çözüme ilişkin önerilerini ise tek tek sıraladı.
Şadi Erdal’ın yazısının yayınlandığı gün Türkiye Gazetesi’nde de “Yağışlar yetmedi susuzluk kapıda” başlıklı bir haber yer aldı. Cemal Emre Kurt imzalı haberde, Türkiye’de son bir ayda meydana gelen yağışların susuzluk tehlikesini önlemeye yetmediği ve havzalardaki barajların doluluk oranlarının yeterli seviyeye gelmemesinin uzmanları endişelendirdiğine yer verildi.
Türkiye’nin üç büyük şehrindeki barajların doluluk oranlarının paylaşıldığı ve kuraklık tehlikesinin devam ettiğini anlatan haber şu şekilde:
Ülke genelinde son günlerde etkili olan yağışlar barajlara sınırlı katkı sağlasa da, Türkiye’nin üç büyükşehrinde su arzıyla ilgili risk tablosu değişmedi. Baraj doluluk oranları İstanbul, Ankara ve İzmir’de belirgin biçimde geçen yılın aynı döneminin altında seyrediyor.
İSTANBUL’DA DOLULUK %30,25
İSKİ verilerine göre önceki gün itibarıyla İstanbul’daki barajların ortalama doluluk oranı yüzde 30,25. Yağışların etkisiyle sınırlı bir artış yaşansa da, bazı barajlarda doluluk yüzde 5–10 bandında kaldı. Güncel doluluk oranları Sazlıdere Barajı’nda yüzde 6,01, Büyükçekmece Barajı’nda yüzde 10, Terkos Barajı’nda yüzde 13,62, Elmalı’da yüzde 3,11, Darlık Barajı’nda yüzde 19,2 ve Ömerli Barajı’nda ise yüzde 41 oldu. Tablo; megakentte, yaz aylarında su güvenliği açısından temkinli olunması gerektiğini ortaya koyuyor.
ANKARA’DA DURUM KRİTİK
Başkent barajlarındaki doluluk yüzde 14,36 düzeyinde. Ancak teknik açıdan asıl belirleyici gösterge olan aktif kullanılabilir su oranı yüzde 2,91 ile alarm veriyor. Geçen yılın aynı döneminde toplam doluluğun yüzde 28’in üzerinde olduğu dikkate alındığında, Ankara’da da su seviyesinin çok kritik olduğu gözlendi.
İZMİR GÖRDES BARAJI HÂLEN BOŞ
İzmir’de riskin daha da derinleştiği gözleniyor. Ana içme suyu kaynağı Tahtalı Barajı’nda doluluk yüzde 6,13 seviyesinde ölçülürken, Gördes Barajı’nda kullanılabilir su tamamen tükendi. Doluluk oranları Balçova Barajı’nda yüzde 26,54, Ürkmez Barajı’nda ise yüzde 28,95 olarak ölçüldü. İzmir, 2026 su yılında geçen yıla göre daha düşük bir rezervle girmiş durumda.
60 YILDA 1,5 MARMARA DENİZİ YOK OLDU
Türkiye’de 60 yılda kaybedilen sulak alanlar Marmara Denizi’nin büyüklüğünü aştı. Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, bunun en büyük sebebinin zirai sulama olduğunu söyledi. Kullanılabilir suyun yüzde 80’inin tarımsal sulamada harcandığına dikkati çeken Arslan “Son 60 yılda kaybedilen sulak alanların yüz ölçümü 2 milyon hektara ulaştı. Anadolu’nun iç kesimlerinde yer alan Konya kapalı havzasının sulak alanları, Tuz Gölü ve göller yöresindeki birçok sulak alan tamamen kurudu ya da ciddi oranda küçüldü. Bu alanların korunduğu ve alanlarını genişlettiği bölgelerde kuraklıkla doğal bir denge kurulabiliyor” dedi. Sulak alanların, ormanlar ve okyanuslar gibi karbon yuttuğunu ifade eden Arslan “Sulak alanların eski hâline döndürülmesi gerekiyor” diye konuştu.
BİR YILDA TABLO NASIL DEĞİŞTİ?
Uzmanlara göre yağmurun düştüğü alan çoğu zaman doğrudan baraj havzalarının içine denk gelmiyor. Toprağın kuru ve sert olmasından kaynaklı olarak yüzeysel akış oluşmuyor. Böylece yer altına süzülme de sağlıklı işlemediğinden, yağışlar yer altı sularını yeterince beslemiyor. Yağmurun etkili olabilmesi için gün içinde yaklaşık 25 mm civarında bir yağışın önce toprağı doyurması, ardından akışa geçmesi gerekiyor. İstanbul ise bu yılki su yılına, daha düşük rezervle girdi. Üç büyükşehirde barajların geçen yıllara göre doluluk oranları şöyle:
İSTANBUL:
2025 Şubat başı Yüzde 45
2026 Şubat başı Yüzde 30,25
ANKARA:
2025 Şubat başı Yüzde 28,48
2026 Şubat başı Yüzde 14,36
İzmir (Tahtalı Barajı):
2025 Şubat başı Yüzde 15,00
2026 Şubat başı Yüzde 6,13