Bilecikli bir fabrikatörün skandalları: Agop Anatolyan

Tarihçi Furkan Arslan, sosyal medya üzerinden paylaştığı tarihi içeriklerine bir yenisini daha ekledi. Arslan bu kez Osmanlı'nın önemli ipek üretim merkezlerinden biri olan Bilecik'te faaliyet gösteren tüccar ve fabrikatör Agop Anatolyan'ın sıra dışı hayat hikâyesini takipçileriyle paylaştı.

Agop Anatolyan'ın dikkat çeken yaşam öyküsünü gündeme taşıyan Furkan Arslan, Bilecikli Agop’un sıra dışı hayat hikayesini şu sözlerle aktardı:

“Zayıf, esmer tenli, kapkara sakallı ve kara gözlü, ihtiraslı.

Birkaç Avrupalı zenginin parasını aldı ve yurt dışına kaçtı. Adı Agop Anatolyan.

1877’de doğdu daha 17 yaşındayken tanınmış bir tüccar ve fabrikatör oldu. O zamanın zengin sanayi ve ipek şehri Bilecik’in Sanayi ve Ticaret Odası’nın Yönetim Kuruluna kadar yükseldi. Adını depremzedelere karşı yaptığı yardımlarla duyurdu.

İşlerini modernleştirmek için Bursa İpekçilik Okulu’na gidip pastor usulü ipek yetiştiriciliği derslerini aldı ve mezun oldu. Fakat daha fazlasını istiyordu. Bu yüzden Avrupalı tüccarlardan borç paralar aldı ve onlara büyük yatırımlar vaat etti. Fakat sonrasında bu parayı batırdı ve mededi İstanbul’da aradı. Fakat İstanbul’da padişah görüşmeyi bile reddedince çareyi Yunanistan’a kaçmakta buldu. Buradaki en büyük destekçisi ise Rum sevgilisi Pırlantı idi. Fakat Pırlantı sahte kimlikle Osmanlı’ya girmek isterken yakalandı. Yunanistan’da Agop’un yanında götürdüğü paralara el koydu. Agop geri dönmek zorunda kaldı, borçlarını ödedi. Ama pes etmedi. Bu kez Bilecik’te kaçak bir fabrika kurdu yine yakalandı.

Hayatı kaçışlar, yatırımlar ve davalar arasında gidip geldi. Sonu ise hala tartışmalı. Bir rivayete göre, 1915 yılında hareket halindeki bir trenden atılarak öldürüldü.

İlginç olanı şu: Pırlantı ile hiç evlenmedi. Maria adlı başka biriyle evlendi. Ölümünden sonra çocukları Yunanistan’a gitti. Kızı Bercuhi ise daha sonra Nişanyan ailesine gelin oldu.”