BŞEÜ'den Yapay Zeka Çıkışı!

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Hacer Taşkıran Tepe, yapay zekânın sosyal yardım bilgilerinde yetersiz kalarak hak kaybı riski yarattığını ortaya koyan araştırmasıyla uluslararası başarıya imza attı.

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Hacer Taşkıran Tepe, dünyanın en saygın bilimsel yayın organları arasında yer alan ve Q1 kategorisinde bulunan Journal of the Society for Social Work and Research (2026) dergisinde yayımlanan “Accuracy and Readability of Large Language Models’ Responses to Frequently Asked Questions on Social Assistance” başlıklı çalışması ile önemli bir akademik başarıya imza attı.

Gerçekleştirilen çalışma ile bireylerin sosyal yardım hizmetlerine erişimde giderek daha fazla başvurduğu yapay zekâ sistemlerinin, özellikle dezavantajlı ve bilgiye erişimde güçlük yaşayan gruplar açısından ne ölçüde doğru, açık ve kullanılabilir bilgi sunduğu incelendi. Araştırmada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde yer alan sosyal yardımlara ilişkin sıkça sorulan sorular, ChatGPT-3.5, ChatGPT-4o, Gemini ve Microsoft Copilot’a yöneltilirken elde edilen yanıtlar doğruluk ve okunabilirlik açısından değerlendirildi. Araştırma sonuçları, yapay zekâ modellerinin sosyal yardım alanında bilgi sunma performanslarının modelden modele değiştiğini ve hiçbir modelin tüm sorular bakımından yeterli düzeyde doğruluk sağlayamadığını ortaya koydu. Bununla birlikte, modellerin ürettiği yanıtların tamamının ortalama olarak “orta güçlükte” okunabilirlik düzeyinde bulunması, yapay zekâ aracılığıyla bilgiye erişimin tek başına bilginin herkes tarafından kolayca anlaşılabildiği anlamına gelmediğini gösterdi.

Gerçekleştirilen araştırma yalnızca yapay zekâ teknolojilerinin teknik performansını değerlendiren akademik bir çalışma olmanın ötesinde; sosyal yardım hakkına erişim, dijital kapsayıcılık, sosyal adalet ve dezavantajlı grupların güçlendirilmesi açısından önemli bir toplumsal potansiyel taşıyor. Sosyal yardım programlarının kapsamı, başvuru koşulları ve yararlanma kriterleri konusunda yanlış veya eksik bilgi edinilmesi, ihtiyaç sahibi bireylerin sahip oldukları haklardan yararlanamamasına, başvuru süreçlerinde güçlük yaşamasına ve mevcut sosyal eşitsizliklerin derinleşmesine neden olabilecek nitelikte. Bu nedenle çalışmanın ortaya koyduğu bulgular, yapay zekâ sistemlerinin kamu hizmetleri ve sosyal yardım alanında kullanılmasında yalnızca teknik doğruluğun değil, bilginin toplumun farklı kesimleri tarafından anlaşılabilir ve kullanılabilir olmasının da temel bir ölçüt olarak ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar, sosyal hizmet uzmanları, kamu yöneticileri, politika geliştiriciler ve dijital hizmet tasarımcıları açısından da önemli çıktılar içeriyor. Çalışma, yapay zekâ araçlarının sosyal yardım alanında temel ve tek bilgi kaynağı olarak değil, resmi mevzuat ve kurumsal kaynaklarla doğrulanması gereken destekleyici araçlar olarak kullanılması gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca güncel mevzuata erişebilen, ülkeye özgü sosyal politika bilgilerini doğru biçimde işleyebilen ve ürettiği bilgileri doğrulama mekanizmalarıyla destekleyen yapay zekâ altyapılarının geliştirilmesinin, sosyal yardım hizmetlerinin güvenilirliğini ve erişilebilirliğini artırabileceği değerlendiriliyor.

Gerçekleştirilen çalışma, yapay zekâ ve dijital dönüşüm gibi güncel teknolojik gelişmeleri sosyal adalet, sosyal haklara erişim, dezavantajlı grupların güçlendirilmesi ve dijital kapsayıcılık gibi doğrudan toplumsal boyutları bulunan meselelerle bir araya getirerek BŞEÜ'nün disiplinlerarası ve toplum yararını önceleyen araştırma yaklaşımını yansıttı.