BİLİNÇLENMEYE DEVAM!

Burcu ASAR

Bir önceki yazım da üzerimize düşeni yapıyor muyuz diyerek biraz olsun düşünmenizi istemiştim. Şimdi de biraz daha düşünmeye kendimizi zorlamalıyız diyerek bu yazıyı yazma gereği hissettim. 

Hiç düşündünüz mü bir gün içerisinde ne kadar çok çöp oluşturduğunuzu. Sabah içtiğiniz sütün kutusundan, akşam yediğiniz portakalın kabuğuna kadar her şey çöp kovasına giriyor ve şehir çöplüğünde birikiyor. Kendi çöpümüzü örnek alarak, Türkiye'nin ve Dünya'nın çöpünün ne kadar büyük bir kirliliğe neden olduğunu tahmin edebiliriz. İşte bu kirliliği en aza indirmenin en önemli yolu geri dönüşümdür. Kirliliği azaltmak dışında, geri dönüşümün daha başka iyi yönleri de var tabi ki. Örneğin geri dönüşüm sayesinde bir ürün elde etmek için daha az doğal kaynak harcanır. Ayrıca geri dönüşüm için gereken enerji, yeni üretimdekine göre daha azdır. Böylece daha fazla elektrik santraline de ihtiyaç duymayız.

Geri dönüşüm uygulaması için çöpler ortak özelliklerine göre birbirlerinden ayrılır ve özel geri dönüşüm makinelerine gönderilir. Çoğunlukla küçük parçalara ayrılıp yüksek ısıda eritilir ve sonra yeniden şekillendirilerek tekrar kullanılabilir hale getirilir.

Mesela biliyor musunuz? 

Tekrar aynı şekilde kullanılamayacak kadar yıpranmış yapıdaki bir ürün, geri dönüşüm sonrasında farklı bir ürüne de dönüştürülebilir. Örneğin, bir gazetenin üretimini düşünelim: Yaşlı bir ağaç kesilerek kâğıda dönüştürülür. Sonra da defter  olarak karşımıza çıkar. Defterin tüm yapraklarını doldurduğumuzda artık onunla işimiz biter ve kâğıt çöpüne atarız. Çöp ayırıcılar defterimizi alıp geri dönüşüm fabrikasına götürürler ve kağıtlar dönüşüm işleminden geçer. Bir süre sonra defterimiz artık bir gazete olarak karşımıza çıkar. Gazeteyi de diğer çöplerden ayrı kağıt çöpüne atarsak bir süre sonra tuvalet kâğıdının içindeki karton boru olarak karşımıza çıkabilir. Böylece bu kadar çeşitli ürün için çok az ağaç kesilmiş olur. 

Bunlara engel olunduğunda bakın neler oluyor… 1 ton kullanılmış kağıt atığının geri dönüşümü sonucunda 16 adet yetişmiş çam ağacı kesilmesi önlenmektedir.  1 ton cam ambalajın üretilmesinde yaklaşık 100 litre yakıt tüketildiğinden cam atıklarının geri dönüşümü yakıt tasarrufu sağlamaktadır. Bunlar sadece bazıları.

Ekoloji, doğa katliamı, çocuklarımızın geleceği gibi dillere pelesenk olmuş kavramlara hiç girmeyeceğim. Bunların belli yaşa gelmiş insanlarda çok fazla bir etki yaratmadığını zaten anlıyoruz durumdan. Bunları geçip bahsettiğim gibi kendi kendimize düşünüp karar verip, çevre için mecburen bilinçli davranmaktan bahsediyorum.. Sakın “Zaten birileri bir şeyler yapıyor, bir benimle mi olacak?” demeyin, ettiğiniz bir çift söz, ortamda konuştuğunuz iki kelime bile bu durumun bilincine varamamış insanlar için çok önemlidir. 

Öncelikle, belediyelerin kapımızdan “çöp” diyerek topladığı atıkların pek çoğunun yeniden değerlendirilebilir maddeler olduğunu göz önünde bulundurmamız gerekiyor olmayanlar bile en azından kağıt, cam ve bazı plastiklerin geri kazanılabilen maddeler olduğunu tahmin edebilirler. Çok vaktimizi almaz diye düşünüyorum. Evdeki artık pilin bir kutuya, kağıtların ayrı bir poşete konması veya kullanmış olduğumuzun yağın bir kapta saklanarak geri dönüşüme verilmesi. Aynı poşete atmaktansa ayrı ayrı poşetlerde toplamak zor olmasa gerek. Deneyelim mi?