Hurda Fiyatları Neden Her Gün Değişiyor? Satıcıların Gözden Kaçırdığı Detaylar

Pazartesi günü bir atölye sahibine söylenen bakır fiyatı, aynı hafta perşembe günü farklı çıkabiliyor. Bu durum hurda satanların sıkça dile getirdiği bir şikayet. Oysa hurda metaller, petrol ya da altın gibi küresel emtia piyasasının bir parçası ve fiyatları her iş günü yeniden şekilleniyor. Değişimin nedenlerini bilen satıcı, hem satış zamanını daha iyi seçiyor hem de fiyatın kendi elindeki malla ilgili kısmını kontrol edebiliyor.

Piyasanın o günkü seviyesini görmek için en pratik yol, metal türlerine göre ayrılmış ve düzenli yenilenen bir listeye bakmak. Hurda Hattı'nın yayımladığı güncel hurda fiyatları sayfası, bakır, alüminyum, sarı, paslanmaz, demir, kablo, akü ve elektronik hurda gibi gruplarda yaklaşık 250 kalemi günlük olarak güncelliyor. Listedeki hareketin arkasında ise birbirini etkileyen dört temel etken bulunuyor.

Bilecik Haber'i Google'da haber kaynağınız olarak ekleyin

Kaynak ekle →

Borsa ve kur: Fiyatın dış kaynakları

Bakır, alüminyum, çinko, nikel ve kurşun gibi demir dışı metallerin fiyatları başta Londra Metal Borsası (LME) olmak üzere uluslararası borsalarda belirleniyor. Küresel ekonomiye dair beklentiler, büyük ekonomilerden gelen sanayi verileri, maden ocaklarındaki üretim aksamaları ve stok seviyeleri bu fiyatları gün içinde bile değiştirebiliyor. Türkiye'deki alım fiyatları da bu hareketi takip ediyor.

Borsadaki fiyatlar dolar cinsinden oluştuğu için dolar/TL kuru ikinci belirleyici unsur. Borsa sabit kalsa bile kurdaki yükseliş hurdanın Türk lirası karşılığını artırıyor, kurdaki gerileme ise azaltıyor. Kurun hareketli olduğu dönemlerde yerel listelerin daha sık güncellenmesinin nedeni de bu. Satıcının açısından bakıldığında, fiyatın önemli bir kısmının kendi kontrolü dışındaki bu iki veriye bağlı olduğunu kabul etmek gerekiyor.

Arz, talep ve sanayinin temposu

Fiyatı belirleyen üçüncü etken piyasaya çıkan hurda miktarı. İnşaat ve yıkım işlerinin yoğunlaştığı dönemlerde demir ve çelik hurdası arzı artıyor. Belirli bir metal türünde arzın talebi aşması, o metalin fiyatını baskılayabiliyor. Bayram öncesi ya da yaz aylarında yapılan tadilatlar da ev kaynaklı hurdanın piyasaya çıkışını hızlandırıyor.

Dördüncü etken sanayi talebi. Hurdanın son alıcısı çelikhaneler, dökümhaneler, kablo ve profil üreticileri. Bu tesisler üretimlerini artırdığında ham madde ihtiyacı yükseliyor ve hurdaya olan talep güçleniyor. Sanayinin yavaşladığı, ihracat siparişlerinin azaldığı dönemlerde ise talep geriliyor. Türkiye'de çelik üretiminin hurdaya yüksek oranda dayanması, iç piyasadaki demir hurdası fiyatlarını sanayinin temposuna duyarlı hale getiriyor. Miktar da ayrı bir unsur. Tonajlı partiler ile birkaç kiloluk satışlar arasında, aynı metal için bile birim fiyat farkı oluşabiliyor.

Satıcının kendi kontrolündeki detaylar

Fiyat listesini düzenli takip eden satıcılar bile zaman zaman beklediği tutarı alamıyor. Bunun nedeni çoğu zaman piyasa değil, malın kendisi. En sık yapılan hata ayrıştırmanın yapılmaması. Bir çuvalın içinde bakır, sarı, alüminyum ve demir bir arada bulunduğunda karışık hurda en düşük kategoriden fiyatlanıyor. Değeri yüksek bir bakır parçası, demir yığınının içinde kaldığında demir fiyatından değerlendirilebiliyor. Metalleri türlerine göre ayrı kaplara koymak, kısa bir işle ciddi fark yaratıyor.

İkinci detay saflık ve yüzey durumu. Aynı metalin bile farklı kaliteleri bulunuyor. Soyulmuş, parlak bakır ile üzeri oksitlenmiş ya da yanık bakır aynı fiyattan alınmıyor. Profil alüminyum ile boyalı, karışık ya da talaş halindeki alüminyum arasında da fark var. Pas ve oksit, metalin net değerini düşüren unsurlar arasında yer alıyor. Nemli ortamda bekletilen hurdanın zamanla değer kaybetmesi bu yüzden.

Üçüncü detay yabancı madde payı. Kablo izolasyonu, plastik bağlantılar, lastik contalar, vidalar, yağ kalıntıları ve beton parçaları metalin ağırlığından düşülüyor. Radyatörlerdeki demir bağlantılar, motorlardaki demir gövde ya da alüminyum doğramalardaki fitiller ayrılmadan teslim edildiğinde, alıcı bu payı hesaba katmak zorunda kalıyor. Kağıt, plastik, cam, tahta ve lastik gibi malzemelerin hurda alımına dahil edilmediğini bilmek de satışı kolaylaştırıyor.

Kablolar bu konuda ayrı bir örnek oluşturuyor. Aynı uzunluktaki iki kablo, kesitine, damar yapısına ve izolasyon kalınlığına göre çok farklı miktarda bakır içerebiliyor. Bu nedenle listelerde TTR, NYA ve soyulmamış kablo gibi türler ayrı satırlarda gösteriliyor. Satıcının elindeki kabloların türünü bilmesi ya da en azından kalın ve ince kabloları ayrı demetler halinde hazırlaması, değerlendirmeyi hızlandırıyor. Akü, klima ve elektronik hurda gibi kalemler de içerdikleri farklı metaller nedeniyle kendi başlıkları altında fiyatlanıyor.

Zamanlama da satıcının elindeki bir başka unsur. Fiyatların günlük değiştiğini bilen satıcı, acil bir durum yoksa listeyi birkaç gün izleyerek karar verebiliyor. Ancak piyasanın yönünü kesin olarak tahmin etmek kimse için mümkün değil. Uzun süre bekletilen hurdanın paslanma ya da oksitlenme yoluyla değer kaybedebileceğini de hesaba katmak gerekiyor.

Ümraniye'de atölyeden konuta uzanan hurda kaynakları

Anadolu Yakası'nın en hareketli ilçelerinden biri olan Ümraniye, hem sanayi hem de konut açısından geniş bir hurda kaynağına sahip. Dudullu Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki üretim tesisleri, talaş, kesim artığı, profil, kablo, pano ve makine parçası gibi endüstriyel hurdaları düzenli olarak çıkarıyor. Yukarı Dudullu, Esenşehir ve Tatlısu tarafındaki küçük atölyeler, tamirhaneler ve imalathaneler ise bakır, sarı ve alüminyum ağırlıklı hurdanın önemli kaynakları arasında.

Atakent, Çakmak, Namık Kemal ve Ihlamurkuyu gibi yoğun konut dokusuna sahip mahallelerde ise hurda profili farklılık gösterir. Taşınma ve tadilatlarla birlikte eski beyaz eşya, kombi, klima, tesisat borusu ve alüminyum doğrama gibi ev kaynaklı hurdalar ortaya çıkıyor. Atölyeler için düzenli alım, konutlar için ise tek seferlik ve hızlı alım ihtiyacı öne çıkıyor. Bölgedeki bu çeşitliliği tanıyan bir Ümraniye hurdacı ile çalışmak, malın türüne göre ayrıştırılarak değerlendirilmesini kolaylaştırıyor. İlçe sayfasında mahalle listesi, ilçeye özel fiyat tablosu ve adresten ücretsiz keşif bilgisi yer alıyor.

Tartım sırasında nelere bakılmalı?

Satışın son aşaması olan tartım, piyasa fiyatının somut nakde dönüştüğü andır. Hurda Hattı'nda araç ve tartı ekibi kapıya kadar gelir, nakliye bedeli alınmaz. Atölye içi kasalardaki küçük hacimli değerli metaller taşınabilir dijital terazide netleştirilirken, ağır metal yığınları en yakın sanayi kantarında araç üstünde müşterinin gözetiminde tartılır. Ödeme tartımın hemen ardından nakit veya havale/EFT ile anında gerçekleşir. Satıcının her hurda grubu için ayrı kilo ve ayrı birim fiyat görmesi, hesabın berrak biçimde çıkmasını sağlar ve soru işaretlerini giderir.

Atölye sahipleri için bir başka pratik yöntem, hurdayı biriktirirken baştan ayrı kaplarda toplamak. Talaşı, kesim artığını ve kabloyu ayrı tutmak, satış günü yapılacak işi azaltıyor ve her kalemin kendi fiyatından değerlendirilmesini sağlıyor.

Hurda fiyatlarının her gün değişmesi satıcı için bir dezavantaj değildir. Borsayı ve döviz kurunu değiştirmek mümkün olmasa da hurda malzemeleri ayrıştırmak, temiz tutmak ve doğru zamanda elden çıkarmak satıcının inisiyatifindedir. Ümraniye'de atölyeden ya da evden çıkan metal atıklar için de en karlı yöntem budur.