KÜÇÜK ESNAF BİTİYOR

Yılın ahisi seçilen Bilecik’in en eski esnaflarından Ahmet Tunalı, küçük esnafın çektiği sıkıntılara dikkat çekti. Sanatın ve sanatkarların yok olmaya başladığını anlatan Tunalı,” Küçük esnaf bitiyor” diye konuştu.

Ahmet MEŞE

23-28 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen Ahilik Haftası kutlamaları çerçevesinde belirli kriterler göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmelerin ardından Ahmet Tunalı yılın ahisi seçildi. 1945 Bilecik doğumlu olan Tunalı, 1967’de terzi olarak mesleğe başladı. Gelinen süreçte terziliğe eski rağbetin kalmamasından sonra dükkanını tuhafiyeye çeviren Tunalı, askeri malzeme ağırlıklı birtakım tuhafiye, kırtasiye ve hırdavat malzemesi satıyor. 

Ahmet Tunalı kimdir?

Ahmet Tunalı 1945 Bilecik doğumlu. İlkokulu bitirdikten sonra terzilik mesleğini icra etmek için çıraklığa başlayan Tunalı, askerde de terzilik yapıyor. 9 yıl süren çıraklık ve kalfalık hayatından sonra 1967’de ilk iş yerini açıyor. Geride bıraktığı 56 yılın sonunda terziliği artık eskisi gibi faal bir şekilde yapmıyor.

“Sanata önem veriliyordu”

Terzilik mesleğini ilk icra ettiği dönemlerde sanata önem verildiğini anlatan yılın ahisi Ahmet Tunalı, bu zamanda eskisi gibi sanata ve sanatçıya önem verilmediğine vurgu yaptı. Konfeksiyonların oluşmaya başlamasıyla terziliğin sekteye uğradığını belirten Tunalı,” Hemen her terzinin yanında 5-6 tane çırak ve kalfa vardı. Konfeksiyonlar yoktu bayram gelmeden bir-iki ay evvelden işlerimiz doluyordu iş alamıyorduk” dedi.

“Küçük esnaf gün geçtikçe eriyor” 

Büyük işletmelerin terzileri yok etmeye başladığını belirten Tunalı,” Küçük esnaf gün geçtikte eriyor” ifadelerini kullandı. Tunalı açıklamalarını şöyle sürdürdü:” Şimdi eskisi kadar sanata değer veren yok. Küçük esnaf gün geçtikçe eriyor. Zamanla tüm işler büyük şirketlerin eline geçiyor. Şu anda tüm terziler sadece tamir işi yapıyor artık. Eskisi gibi dikim işi yapılmıyor, sanatkar kalmadı. Bugün Bilecik’te takım elbise diktirmek isteseniz dikecek kimse bulamazsınız. Eskinden ceketinden, pantolonuna hatta yeleğine kadar kendimiz dikerdik. Bayan işleri olurdu onların hepsini kendimiz yapardık. Bizim zamanımızda sanatkar yetişiyordu şimdi bu zamanda sanatkar yetişmiyor artık. Benim yetiştirdiğim yanımda çıraklık, kalfalık yapmış 25-30 tane terzi var. Sadece Bilecik’te değil ülkenin her yerinde esnaflar bitiyor. Bana göre bizim gibi küçük esnaflara, el sanatıyla uğraşanlara devlet tarafından bazı desteklerin verilmesi lazım. Verilmediği zaman sanat tamamen kaybolacak.”

“Çarşı kurulmalı”

Esnafın içinde bulunduğu durumla ilgili çıkış yollarını işaret eden Tunalı, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Halit Gölcan’ın Belediye Başkanı Selim Yağcı’dan talep ettiği esnaf çarşısından da bahsetti. Küçük esnafın hareketlenmesi için bir çarşı kurulması gerektiğini kaydeden Tunalı,” Esnaf ne kadar toplu olursa hareket o kadar artar. Bilecik’e bir çarşı esnafı mutlak kurulmalı. Böyle küçük esnaflar için baraka dükkanları daha faal bir işyerine toplanırsa daha hareketlenir. Esnafa belediye veya diğer devlet kurumları tarafından destekler verilmesi lazım. O destekler verilirse küçük esnaflar, sanat sahipleri olan kişiler ayakta kalabilir. Sanatkarlar bu zamanda el emeğinin karşılığını alamıyor bu yüzden sanatkarlar yok oluyor. Mesela bizim terzilik hususunda yine bazı ayakta kalan arkadaşlarımız var. Ama ayakkabı üzerine hiç arkadaşımız kalmadı şu anda sipariş üzerine ayakkabı yapan yok. Benim çıraklık dönemimde aşağı yukarı 8-10 tane sipariş üzerine ayakkabı yapan kunduracılar vardı. Bilecik gibi yerde 1967-1970 senelerinde 15-20 tane terzi vardı. Şimdilerde sayı azalıyor. Sadece ben 25-30 tane terzi yetiştirdiydim. Bilecik’te ve Bilecik dışında olanlarda var.

Ben terzilik yaptığım dönemlerde Bilecik’te çok kişiye elbise diktim. Mesela Bayındırlık Müdürlüğü’ndeki ve İl Özel İdaresi’ndeki personellerin birçoğu benim müşterimdi. Zaten o zamanlar burada sayılı terzi vardı. Bizim müşterilerimiz belliydi” diye konuştu.

“Dürüst olmak önemli”

Son olarak esnaflık tecrübelerine dayanarak düşüncelerini paylaşan Tunalı,” Biz Bilecik esnafı olarak biraz tembellik yapıyoruz. Genç arkadaşlar özellikle sabahları dükkanlarını geç açıyorlar. Müşteriye güzel davranmak, dürüst olmak çok önemli” dedi.

Bakan Yazıcı’dan tebrik

Yılın ahisi Ahmet Tunalı sözlerinin sonuna doğru Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı tarafından kendisine gönderilen tebrik yazısının da kendisini mutlu ettiğini sözlerine ekledi. 

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı ilimizde yılın ahisi seçilen Ahmet Tunalı’ya gönderdiği tebrik mesajında şu ifadelere yer verdi:”

Bu sene Bilecik şehrimizde “İlin Ahisi” seçilmenizden dolayı sizi tebrik ediyorum.

Güzel ahlak, dürüstlük, kardeşlik, paylaşma ve kanaat gibi Ahilik değerlerini, mesleğinizi ifa ederken topluma örnek olacak biçimde uyguladığınız için size, ülkemiz adına teşekkür ediyorum.

Ahilik payesini almak çok büyük bir onur ve büyük bir sorumluluktur. Şehirlerimizin ahileri; Ahi Evran-ı Veli Hazretleri’nin temsilcisi ve ahilik mirasının taşıyıcısıdır. Bu bağlamda şehrinizin birlik ve beraberlik atmosferini güçlendirmede, iktisadi hayatın ahilik prensipleriyle devam etmesinde çok önemli bir görev üstlendiniz. Ahilik ilke ve değerlerinin daha iyi anlaşılması ve hayata geçirilmesinde, şehrinizin birlik ve beraberliğinin tesisinde, bu onurlu görevi başarıyla yerine getireceğinize inanıyorum.

Yaklaşık bin yıllık geçmişiyle Ahilik; kardeşlik, birlik, beraberlik gibi değerleri özünde toplayan, ticaret ile ahlâkı buluşturan bir hayat felsefesi; dünyada benzeri bulunmayan bir kültür ve medeniyet hâzinesidir.

Ahilik Kültürü ve Felsefesi, ‘insan’ odaklıdır ve ekonomik faaliyetlerde insan faktörünün ön planda tutulması gerektiğini bizlere öğretmektedir.

Anadolu halkının ekonomik ve kültürel hayatında önemli bir yer tutan Ahilik; dürüstlüğün, sevginin, dostluğun, yardımlaşmanın, hoşgörünün, bilginin ve dayanışmanın en güzel örneklerini yıllarca sergilemiş; işçinin, üretenin, helal kazancın, dürüst yönetimin simgesi olmuştur. Bugün de Türkiye ekonomisinin temel taşı olan, esnaf ve sanatkârlarımız, bu mirası devam ettirmekte ve gelecek nesillere aktarmaktadır.

Bu vesileyle, milletimizin ve insanlığın karşı karşıya kaldığı günümüz meseleleri için başlıca çözüm yollarından biri olan Ahilik Felsefesinin; ülkemizde ve yurt dışında daha fazla tanınmasını sağlamak üzere. Bakanlığımız koordinasyonunda bu yıl 26’ncısını kutladığımız Ahilik Haftasının ülkemize ve tüm insanlığa güzellikler getirmesini diliyor; tüm milletimize, esnaf ve sanatkârlarımıza, şahsınızda sevgi ve saygılarımı sunuyorum.”