ŞEYH EDEBALİ YILI: TARİHÎ BİR FIRSATI YETERİNCE DEĞERLENDİREBİLDİK Mİ?

ŞEYH EDEBALİ YILI: TARİHÎ BİR FIRSATI YETERİNCE DEĞERLENDİREBİLDİK Mİ?

Muzaffer Tekelioğlu / Eğitimci-Yazar

Bazı şehirler vardır, yalnızca üzerinde yaşayan insanlarla değil, insanlığa kazandırdığı değerlerle anılır. Bilecik de işte böyle bir şehirdir.

Bir cihan devletinin temellerinin atıldığı, kuruluşun ve kurtuluşun izlerini taşıyan Bilecik, aynı zamanda insanı merkeze alan büyük bir medeniyet anlayışının doğduğu topraklardır.

Bu anlayışın manevi mimarı ise Şeyh Edebali Hazretleridir.

Yedi asır önce Osman Gazi'ye yol gösteren, devlet yönetiminin temeline adaleti, merhameti, sabrı ve insan sevgisini yerleştiren Şeyh Edebali, yalnızca geçmişimizin değil, geleceğimizin de rehberidir.

Onun adıyla özdeşleşen;

“İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.”

anlayışı, bugün dünyanın her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğu bir insanlık idealidir.

İşte böylesine büyük bir değerin vefatının 700. yıl dönümünün UNESCO tarafından anma programına alınması, Bilecik için sıradan bir gelişme değildir.

Bu karar, şehrimizin dünyaya açılması, kültürel kimliğinin güçlenmesi ve tarihî mirasının gelecek nesillere aktarılması bakımından eşine az rastlanır bir fırsattır.

Peki, 1 Ocak 2026'dan 16 Kasım 2026'ya kadar geçen on buçuk aylık sürede biz bu fırsatı ne kadar değerlendirebildik?

NELER YAPILDI?

Öncelikle yapılan çalışmaları görmezden gelmek, emeği geçenlere haksızlık olur.

Bilecik Valiliğimizin, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüzün, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitemizin, Belediyemizin, İl Müftülüğümüzün, Kent Konseyimizin ve sivil toplum kuruluşlarımızın çeşitli çalışmaları oldu.

Şeyh Edebali'nin hayatını, düşüncelerini ve Osmanlı Devleti'nin kuruluşundaki rolünü anlatan konferanslar, paneller ve sempozyumlar düzenlendi.

Mevlid programları gerçekleştirildi, türbe ziyaretleri yapıldı.

Nisan ayında düzenlenen Yaşayan Miras Şöleni ile geleneksel sanatlarımız ve kültürel değerlerimiz vatandaşlarımızla buluşturuldu.

Özellikle Bilecik Kültür ve Sanat Derneği Başkanımız Seyfi Özgen ve çalışma arkadaşlarının gayretlerini takdir etmek gerekir.

Derneğimizin öncülüğünde gerçekleştirilen uluslararası posta sanatı çalışması, Şeyh

Edebali'nin sanat aracılığıyla farklı ülkelere tanıtılması bakımından önemli bir girişimdir.

11 Kasım Bilecikliler Günü dolayısıyla Bilecik Belediyesi, Kent Konseyi ve Kültür ve Sanat Derneğinin iş birliğiyle düzenlenen programda da Şeyh Edebali'nin manevi mirası çeşitli etkinliklerle gündeme taşındı.

Yazarlarımız bir araya geldi. Sergiler açıldı. Söyleşiler yapıldı. Öykü yarışmasının sonuçları açıklandı. Bilecik'in kültürel zenginlikleri tanıtıldı.

Üniversitemizin akademik çalışmaları ve yılın devamında gerçekleştirmeyi planladığı bilimsel araştırmalar sempozyumu da önemlidir.

Bütün bu çalışmalarda emeği geçen kurumlarımızı, yöneticilerimizi, akademisyenlerimizi, sanatçılarımızı, yazarlarımızı ve gönüllülerimizi gönülden kutluyorum.

Ancak takdir etmek, eksiklikleri dile getirmemize engel olmamalıdır.

Çünkü bir şehri sevmek, yalnızca yapılanları alkışlamak değil, yapılabilecekleri de hatırlatmaktır.

PEKİ, YAPILANLAR YETERLİ Mİ?

Kanaatimce, yapılan çalışmalar değerli olmakla birlikte, UNESCO tarafından tanınan böylesine önemli bir anma yılının taşıdığı büyük potansiyel karşısında yeterli değildir.

Neden mi?

Çünkü Şeyh Edebali Yılı, birkaç konferansın, serginin, anma töreninin ve protokol konuşmasının ötesine geçmeliydi.

Bu yıl, Bilecik'in bütün sokaklarında, bütün okullarında, bütün ilçelerinde, köylerinde, evlerinde ve gönüllerinde hissedilmeliydi.

Şehrimize gelen bir misafir, daha Bilecik'in girişinde Şeyh Edebali Yılı'nda olduğumuzu fark etmeliydi.

Bir ilkokul öğrencisi Şeyh Edebali'nin kim olduğunu, bir ortaokul öğrencisi onun insan sevgisini, bir lise öğrencisi ise devlet ve adalet anlayışını öğrenmeliydi.

Esnafımız, öğretmenimiz, öğrencimiz, üniversite gençliğimiz, sivil toplum kuruluşlarımız ve bütün hemşehrilerimiz bu büyük kültür seferberliğinin bir parçası olmalıydı.

Kendimize şu soruları sormalıyız:

Bilecik'te yaşayan kaç çocuğumuz Şeyh Edebali'nin hayatını yeterince biliyor?

Kaç öğrencimiz onun adına hazırlanmış bir kitap okudu?

Kaç gencimiz onun düşüncelerini konu alan bir tiyatro oyununu izledi?

Kaç vatandaşımız UNESCO'nun bu kararının Bilecik açısından ne anlama geldiğinin farkında?

Türkiye'nin diğer illerinde yaşayan vatandaşlarımızın ne kadarı 2026'nın Şeyh Edebali Yılı olduğunu biliyor?

Dünya kamuoyuna ne ölçüde ulaşabildik?

Bu sorulara vereceğimiz cevaplar, yaptığımız çalışmaların yeterliliğini de ortaya koyacaktır.

NELER YAPILABİLİRDİ?

1. Bilecik'te büyük bir Şeyh Edebali seferberliği başlatılabilirdi.

Daha yılın başında Valiliğimizin koordinasyonunda bütün kamu kurumları, belediyeler, üniversite, sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, yazarlar ve sanatçılar bir araya getirilebilirdi.

Bir “2026 Şeyh Edebali Yılı İl Koordinasyon Kurulu” oluşturularak bütün yılı kapsayan ortak bir faaliyet takvimi hazırlanabilirdi.

Her kurumun görevi belirlenir, çalışmalar aylık olarak değerlendirilir, ilçelerimiz de bu seferberliğe dahil edilirdi.

Böylece birbirinden kopuk etkinlikler yerine, ortak hedefe yönelen güçlü bir Bilecik modeli ortaya çıkabilirdi.

2. Şeyh Edebali bütün öğrencilerimizle buluşturulabilirdi.

Bir eğitimci olarak en fazla önem verdiğim konu budur.

Çünkü çocuklarımıza anlatamadığımız bir değeri geleceğe taşıyamayız.

İl Millî Eğitim Müdürlüğümüzün koordinasyonunda okul öncesinden liseye kadar her yaş grubuna uygun eğitim materyalleri hazırlanabilirdi.

Şeyh Edebali'nin hayatını anlatan resimli çocuk kitapları, hikâyeler, boyama kitapları, çizgi romanlar ve gençlere yönelik eserler öğrencilerimize ücretsiz ulaştırılabilirdi.

Her okulda;

• Şeyh Edebali okuma saatleri,

• Resim, şiir, hikâye ve kompozisyon yarışmaları,

• Değerler eğitimi etkinlikleri,

• Tiyatro gösterileri,

• Yazar-öğrenci buluşmaları,

• Şeyh Edebali Türbesi ve Külliyesi'ne eğitim gezileri düzenlenebilirdi.

Bilecik'te eğitim gören her öğrencinin bu anlamlı yıl içerisinde Şeyh Edebali'yi tanıması hedeflenebilirdi.

Hatta Millî Eğitim Bakanlığımızla iş birliği yapılarak bu çalışmalar Türkiye genelindeki okullara yaygınlaştırılabilirdi.

3. Bilecik, uluslararası bir kültür ve düşünce merkezine dönüştürülebilirdi.

UNESCO'nun sağladığı uluslararası görünürlük çok daha kapsamlı değerlendirilebilirdi.

Bilecik'te farklı ülkelerden tarihçilerin, düşünürlerin, eğitimcilerin ve akademisyenlerin katıldığı büyük bir uluslararası Şeyh Edebali kongresi düzenlenebilirdi.

Şeyh Edebali'nin adalet, insan hakları, barış, ahlak ve birlikte yaşama anlayışı günümüz dünyasının sorunlarıyla ilişkilendirilerek ele alınabilirdi.

Türk dünyasından, Balkanlardan ve Osmanlı medeniyetinin izlerini taşıyan coğrafyalardan temsilciler davet edilebilirdi.

Kongre bildirileri Türkçe ve farklı dillerde yayımlanarak kalıcı bir bilimsel kaynak oluşturulabilirdi.

Bilecik, bir hafta boyunca dünyanın kültür ve düşünce gündemine taşınabilirdi.

4. Şeyh Edebali'nin hayatı sinema, tiyatro ve belgesellerle anlatılabilirdi.

Bugünün çocukları ve gençleri görsel dünyada yaşıyor.

Onlara yalnızca uzun konuşmalarla ulaşamayız.

Şeyh Edebali'nin hayatını, Osman Gazi ile ilişkisini ve Osmanlı Devleti'nin manevi kuruluşunu anlatan nitelikli bir belgesel hazırlanabilirdi.

Çocuklara yönelik çizgi filmler, animasyonlar ve kısa filmler yapılabilirdi.

“İnsanı Yaşat ki Devlet Yaşasın” isimli büyük bir tiyatro eseri hazırlanarak önce Bilecik'te, ardından Türkiye'nin farklı şehirlerinde sahnelenebilirdi.

TRT başta olmak üzere ulusal televizyon kanallarıyla iş birliği yapılabilir, Şeyh Edebali'nin düşünce dünyası milyonlarca insana ulaştırılabilirdi.

5. Bilecik'in her köşesinde Şeyh Edebali Yılı hissedilebilirdi.

Şehrin girişleri, meydanları, kamu binaları, toplu taşıma araçları ve kültür merkezleri bu özel yıla uygun şekilde düzenlenebilirdi.

Şeyh Edebali'nin öğütlerini içeren estetik panolar hazırlanabilirdi.

Esnafımızın da katılımıyla şehir genelinde ortak bir tanıtım çalışması yürütülebilirdi.

Bilecik'e gelen her ziyaretçiye Şeyh Edebali'yi ve şehrimizi tanıtan küçük bir kitapçık verilebilirdi.

Türkçe, İngilizce ve farklı dillerde hazırlanmış dijital tanıtım materyalleriyle uluslararası ziyaretçilere ulaşılabilirdi.

Bir şehir, sahip olduğu değerleri önce kendi sokaklarında yaşatmalıdır.

6. Bilecikli yazarlarımız ve sanatçılarımız daha etkin değerlendirilebilirdi.

Bilecik'in yetiştirdiği çok sayıda yazarımız, şairimiz, araştırmacımız ve sanatçımız bulunmaktadır.

Bu değerli insanlarımız bir araya getirilerek Şeyh Edebali temalı ortak eserler hazırlanabilirdi.

Çocuk kitapları, araştırma eserleri, şiir antolojileri, hikâye kitapları ve sanat çalışmaları desteklenebilirdi.

Büyük bir “Şeyh Edebali Kitap ve Kültür Festivali” düzenlenerek Türkiye'nin farklı bölgelerinden yazarlar Bilecik'te buluşturulabilirdi.

Yazarlarımız yalnızca kitaplarının başında okuyucu bekleyen kişiler değil, şehrimizin kültürel hafızasını geleceğe taşıyan gönül elçileridir.

Onları öğrencilerimizle, ailelerimizle ve kitapseverlerimizle daha fazla buluşturmalıydık.

7. Şeyh Edebali Yılı, Bilecik turizmi için bir dönüm noktası olabilirdi.

Bilecik, Söğüt, Osmaneli, Pazaryeri, Bozüyük, Gölpazarı, Yenipazar ve İnhisar ilçelerimizin tarihî ve kültürel değerleri ortak bir tanıtım programıyla ele alınabilirdi.

Şeyh Edebali Külliyesi'nden başlayarak Ertuğrul Gazi Türbesi'ne uzanan bir kuruluş ve medeniyet rotası geliştirilebilirdi.

Tur operatörleri, seyahat acenteleri ve turizm kuruluşları Bilecik'e davet edilebilirdi.

Tarihî mekânlarımızın tanıtımını içeren mobil uygulamalar, dijital rehberler ve sanal müzeler hazırlanabilirdi.

Böylece 2026 yılı yalnızca kültürel açıdan değil, şehrimizin ekonomik gelişimi bakımından da önemli bir kazanıma dönüşebilirdi.

8. Şeyh Edebali'nin düşünceleri sosyal sorumluluk projeleriyle yaşatılabilirdi.

Şeyh Edebali'yi anmanın en güzel yolu, onun temsil ettiği değerleri hayata geçirmektir.

“İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” anlayışı yalnızca duvarlara yazılacak bir söz değildir.

Bu anlayış;

Bir yetimin başını okşamak,

Bir ihtiyaç sahibine yardım etmek,

Bir öğrencinin eğitimine destek olmak,

Bir gencimizi bağımlılıklardan korumak,

Bir yaşlımızın yalnızlığını gidermek,

Bir engelli kardeşimizin hayatını kolaylaştırmak,

Bir ailenin umudunu yeniden yeşertmektir.

2026 yılı boyunca “Şeyh Edebali İyilik Hareketi” adı altında gönüllülük ve sosyal dayanışma projeleri gerçekleştirilebilirdi.

Çünkü Şeyh Edebali'yi gerçekten anlamak, insanı yaşatmaya hizmet etmektir.

9. Gelecek nesillere kalıcı eserler bırakılabilirdi.

Anma yılları geçicidir. Eserler ise kalıcıdır.

Bu anlamlı yılın sonunda Bilecik'e bir Şeyh Edebali Araştırma ve Kültür Merkezi kazandırılması hedeflenebilirdi.

Bir Şeyh Edebali ihtisas kütüphanesi, dijital arşiv, çocuk ve gençlik eğitim merkezi oluşturulabilirdi.

Üniversitemiz bünyesinde Şeyh Edebali'nin düşünce dünyasına yönelik sürekli araştırmalar desteklenebilirdi.

Her yıl düzenlenecek uluslararası bir Şeyh Edebali kültür ve düşünce buluşmasının temelleri atılabilirdi.

Böylece 2026 yılı sona erdiğinde çalışmalar da sona ermez, gelecek yıllara güçlü bir miras bırakılırdı.

HENÜZ GEÇ KALMIŞ DEĞİLİZ!

Bugün 14 Kasım 2026.

Yılın bitmesine yaklaşık bir buçuk ay var.

Elbette bütün bu önerileri kalan kısa süre içerisinde gerçekleştirmek mümkün değildir.

Ancak hâlâ yapılabilecek önemli çalışmalar bulunmaktadır.

Valiliğimizin öncülüğünde bütün ilgili kurum ve kuruluşların katılacağı bir değerlendirme toplantısı düzenlenebilir.

2026 yılı boyunca yapılan faaliyetler, ulaşılan öğrenci ve vatandaş sayıları, hazırlanan eserler, ulusal ve uluslararası tanıtım çalışmaları kamuoyuyla paylaşılabilir.

Eksiklikler belirlenebilir.

Aralık ayında geniş katılımlı bir kapanış ve değerlendirme programı düzenlenebilir.

Daha da önemlisi, 2027 ve sonraki yıllara yönelik kalıcı bir Şeyh Edebali Kültür ve Eğitim Eylem Planı hazırlanabilir.

Unutmayalım ki UNESCO'nun anma yılı sona erebilir, fakat Şeyh Edebali'ye olan sorumluluğumuz sona ermez.

SON SÖZ

Bu yazıyı birilerini eleştirmek, yapılan çalışmaları küçümsemek veya kimseyi kırmak için kaleme almadım.

Tam tersine, Bilecik'imizin sahip olduğu büyük değerlerin daha iyi değerlendirilmesini arzu ettiğim için yazdım.

Yapılanları takdir ediyoruz.

Emeği geçenlere teşekkür ediyoruz.

Ancak daha fazlasını yapabileceğimize de inanıyoruz.

Çünkü Bilecik sıradan bir şehir değildir.

Bilecik, bir cihan devletinin manevi temellerinin atıldığı şehirdir.

Şeyh Edebali sıradan bir tarihî şahsiyet değildir.

O, insanı devletin merkezine yerleştiren bir medeniyetin gönül mimarıdır.

Böylesine büyük bir değeri anlatmak, tanıtmak ve yaşatmak hepimizin ortak sorumluluğudur.

Gelin, 2026 yılını yalnızca geçmişe dönüp baktığımız bir anma yılı olarak değil, geleceğe yön verdiğimiz bir başlangıç olarak değerlendirelim.

Gelin, Şeyh Edebali'nin adını yalnızca meydanlarda, tabelalarda, konferans salonlarında değil; çocuklarımızın gönüllerinde, gençlerimizin davranışlarında ve toplumumuzun vicdanında yaşatalım.

Çünkü Şeyh Edebali'yi anmak bir vefa borcudur.

Onu anlamak bir bilinç meselesidir.

Onun değerlerini yaşatmak ise bir medeniyet sorumluluğudur.

UNESCO, Şeyh Edebali'yi dünyaya hatırlatmak için bize büyük bir fırsat sundu.

Şimdi asıl mesele, bizim Şeyh Edebali'yi dünyaya ne kadar anlatabildiğimizdir.

Şeyh Edebali'ye sahip çıkmak, Bilecik'e sahip çıkmaktır.

Bilecik'e sahip çıkmak, tarihimize, kültürümüze ve geleceğimize sahip çıkmaktır.

Unutmayalım: Şeyh Edebali Yılı bitebilir, fakat Şeyh Edebali'nin ışığı hiçbir zaman sönmemelidir.

Kaynak:Haber Kaynağı

Bu haber toplam 22 defa okunmuştur

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.