"TEŞVİK DEĞİL, EŞİTLİK İSTİYORUZ"

Mücahid ERDAL

Anadolu Basın Yayın Birliği 2012 yılında ayda bir düzenlediği programına devam ediyor. ABYB Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Özünlü ile başlayacağı programa Özünlü'nün rahatsızlığı nedeniyle biraz gecikti. 21 Ocak 2012 günü basın mensuplarının davetini kabul eden Özünlü Bilecik'in teşvik kapsamına alınmayışı ve etkileri, sektörel bazdaki teşvik konusu, il ve ilçelerdeki OSB'lerin durumu ve yönetimleri, ilimizin coğrafi konumu itibariyle sanayicinin Bilecik'e bakışı, istihdam, AB, BEBKA, KOSGEB projeleri, Bilecik'in sosyal ve kültürel gelişiminde sanayicinin etkileri gibi pek çok konuda gazetecilerin sorularını cevapladı.

Bilecik'in teşvik kapsamına alınmayışı üzerine sorulan soruya Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Özünlü “Teşvik değil, eşitlik istiyoruz” dedi. Özünlü Bilecik'in teşvik kapsamına alınmayışı ile ilgili şöyle konuştu: “Uzun yıllardır Bilecik teşvik kapsamında ihmal edilen bir il. Sanayiciler bu ili üvey evlat muamelesi gören bir il olarak düşünüyor” dedi. Bilecik'in teşvik kapsamına alınmasıyla ilgili çabaları anlattıktan sonra “Kağıt üzerinde Bilecik Ankara'dan çok büyük gözüküyor. Biz teşvik istemiyoruz, biz eşitlik istiyoruz. Bizim sektörümüz mermer ve seramik ise diğer bölgelerde bu sektörlerde teşvik alan sanayicimize uygulanan teşviğin ilimizdeki sanayiciye de uygulanmasını istiyoruz” dedi.

İstanbul'daki sanayicinin Bilecik'e geleceği yönündeki beklentiler üzerine Özünlü: “Şu ana kadar ne gelen var ne giden. Yerleşmiş, kökleşmiş, müşterisi ayağının dibinde hangi sanayiciyi hangi şartlarda daha az gelişmiş bir şehre gitmeye ikna edeceksiniz. Biz şansılıyız diyoruz ama Tekirdağ, Çerkezköy'e göre ne derece şanslıyız. OSB'lerimize baktığımızda daha %5-10'larda Söğüt OSB'de hiçbirşey yok. Bozüyük OSB deseniz ona keza, Pazaryeri OSB öyle. Osaneli OSB'de yerler satılmış bitmiş, yapılan Bir şey yok” dedi.

Bilecik'in sektörel teşvik alabilmesi için gayretlerinin devam ettiğini belirten Özünlü bu kapsamda Ak Parti İl Başkanı Ramazan Kurtulmuş'a giderek konuyu Milletvekili Fahrettin Poyraz'a iletmesini, gerekirse sanayiciler olarak nereye gitmek gerekiyorsa, ne yapmak gerekiyorsa yapmaya hazır olduklarını söyledi. Özünlü ileride keşke şunu da yapsaydık dememek için bu görüşmeyi yaptıklarını ifade etti.

Özünlü “Gerek Sanayi Bakanı Zafer Çağlayan döneminde ve gerekse Bakanımız Nihat Ergün Bey'e ilimize geldiklerinde Odamızda Bilecik'in durumunu anlattık. Her ikisi de bizlere hak verdi, ancak teşvik yasası çıkınca hüsrana uğradık. Sanayicimiz güçlü, kendi imkanlarıyla yatırımlarını yapabiliyor ama, Kütahya teşvik kapsamında 3. bölgede. Yeni gelecek bir sanayici burayı tercih etmez, tabii ki Katahya'yı tercih eder. Seramik sektöründa Manisa faydalanıyorsa, Katahya, Afyon faydalanıyorsa, Bilecik'te, Eskişehir'de faydalanmalı” dedi.

BTSO Başkanı Özünlü Kalkınma ajansı gurubunda Bilecik-Eskişehir-Bursa gurubuyla, kümelenmede Bilecik-Eskişehir-Bursa-Kütahya olarak bir arada çalışıldığını, iş teşvik kapsamına girince ayrı kamplarda yer alındığını ve bu durumun çok düşündürücü olduğunu söyledi.

“Ankara'dan Bilecik çok büyük gözüküyor”

Anadolu Basın Yayın Birliği Bilecik Şube Başkanı Şadi Erdal “Ahmet Bey Kağıt üzerinde Ankara'dan Bilecik çok büyük gözüküyor. Bu sözünüzü biraz açar mısınız” sözü üzerine BTSO Başkanı Özünlü: “Bizim 1973 yılında teşvik kapsamına alınmamız Bilecik-Bozüyük hattında sanayicilerin gelmesine neden oldu. Ancak bazı fabrikalar tabeladan öteye geçemedi. 1980 yılında Bilecik'te çok sayıda fabrika gözükünce Bilecik teşvik kapsamından çıkarıldı. Daha sonra sanayi kuşağı kapsana alınarak tabelada kalan bazı fabrikaların faaliyete geçirilmesi için uğraşıldı. Ekonomiye kazandırılması için bazı destekler sağlandı. Yine bazı yetkililerimiz İstanbul'da “Bedavaya arsa” sloganlarıyla küçük paralarla sanayiciye arsalar verildi ama yine de istenilen olmadı. 1984 yılların bazı sanayiciler geldi ve tekrar duraklama devresi yaşandı.

Bil-Mer-Taş'ın yanında bir mermer fabrikası yapıldı ama gerisi gelmedi. Osmaneli'de pil fabrikası hiç üretme geçmeden satıldı. Toz metal diye bir fabrika tabelayı astı bir iğne bile çakmadı. Osaneli'nin taleplerini doğrultusunda da hiçbir öneriye cevap vermedi. Böyle olunca 1990'lı yıllara kadar duraklama dönemi yaşadı.

Diğer illerdeki sanayi bölgesi arsa fiyatları yükselince Bilecik'e talep olmaya başlandı. 1. OSB'den sonra 2. OSB ve ilçelerde de OSB bölgeleri kuruldu. Yönetimler Bilecik İl Özel İdaresine geçti. Bunun faydası da oldu, zararı da oldu. Sanayi yönetimleri şu anda bürokratlar ve il genel meclis üyeleri tarafından yönetiliyor. 1. OSB başarıyı kendi kendini yönetmekle ulaştı” dedi.

Mücahid Erdal'ın “İl Genelinde 1. OSB haricindeki OSB yönetimlerinde Ticaret ve anayi Odası olarak temsilciniz var mı?” sorusuna Özünlü “Diğer OSB'lerde temsilciliğimiz yok. Neden yok çünkü mevcut bütçemiz ile OSB'lere üye olma şansımız yok. Bozüyük bir dönem Bozüyük OSB'ye ortak olmak istedi ama çıkmak zorunda kaldı. Böyle olunca Özel İdare kendi birimleri ile yönetmek istiyor, iyi yapıyor ama en azından bu müteşebbis heyetlerde az da olsa müşeteşebbis heyetlerde sanayiciden de üye alırsa, gelişmeler daha güzel olur, yatırımlar daha planlı olur.

Örneğin Osmaneli OSB'de yer bitti. OSB kanununa göre 6 ay proje, 2 yıl inşaat yapımıydı, ondan sonra tapu işlemleri başlıyordu. Oralara tapuları da vermişler. Adamlar uzun süre yapmamış. Şimdi mahkemelerle uğraşıyorlar. Akgün seramiği mahkemeye vermişler. Akgün diyor ki siz alt yapıyı yapmadınız ben nasıl yatırım yapayım. Ben yatırıma başlıyorum siz beni mahkemeye veriyorsunuz diyor ve mahkemeleşiyorlar. 2. OSB'de 202 dönümü Reisoğlu Tekstil almış. Onlarda yapıtım yapamıyorlar. Onlar da mahkemelik oldular. Hem sanayici çağırıyoruz, hem sanayiciyle mahkemeleşiyoruz. Hem de bunları rahat pazarlıyamıyoruz.

Cafer ELMAS'ın “Bilecik Belediye Başkanı Selim Yağcı OSB'lerde bizim niye yerimiz yok. Biz de OSB'lerde söz sahibi olmak isteriz” sözlerini hatırlatarak sorduğu soruya Özünlü “Aynı şekilde Belediyenin de OSB'ye ortaklığı yoksa, maddi bir katkısı yoksa o da dışarda kalır” dedi.

Bilecik'te işsizlik yok gibi

İşçi ve İşçi bulma kurumunun sanayiciyle ortaklaşa düzenlediği, kurslarda kursiyerlere ücret ödenmesine rağmen kursa sadece 5 kişinin katıldığını belirten Özünlü, “Eğer siz toplum olarak, ihtiyaç sahibi kişilere, sosyal yardımlaşmadan büyük destek sağlarsanız, ihtiyaçlarını görürseniz, ayda bir milyara yakın maddi destek sağlarsanız hiç kimse asgari ücretle çalışmaz. O zaman ne yapmamız gerekiyor. İhtiyaç sahibi kişiyi Sosyal Yardımlaşma İşkur'a gönderecek. İşkur da 1. işyerine, olmadı 2. işyerine, yine olmadı 3. işyerine yine mi olmadı. O zaman Sosyal Yardımlaşma kusura bakma çalışacaksın diyecek. İhtiyaç sahibi kişi orada çalışmayacak, burayı beğenmeyecek. Ne yapacağız. Bakın SSK ney yaptı.

Bilecik'in konumu sanayici için önemli

Mücahid Erdal'ın “Bilecik çok çabalasa da, teşvik kapsamına alınmadığını, teşvik yasası çıkmasından günümüze kadar Bilecik'e etkileri nasıl oldu” sorusuna BTSO başkanı Özünlü “Kütahya 3. bölgede. Kütahya teşvik kapsamına girince arsa fiyatlarını yükseltti. Teşvik kapsamına girmeyince ilimizden giden sanayici olmadı. Ancak yeni yatırımcı da gelmedi” dedi.

Erdal'ın “Bilecik teşvik kapsamına girmese de konumu itibariyle yeni yatırımcılar için cazibe merkezi olarak görülmüyor mu?” Sorusuna Özünlü; gümrük kapılarına, limanlara ve büyük şehirlere yakınlığın sanayici açısından Bilecik'i önemli kıldığını, yapılan Mekece-Bozüyük karayolu hattı ve inşası devam eden hızlı tren projesinin de Bilecik'i önemli kıldığını belirtti.

“Kentsel Dönüşüm için Şehir halkının fikirleri alınmalı”

Hikmet Öztürk'ün “Bilecik'te inşaat sektöründe bir patlama var. Müteahhitlik hizmetlerini ve bu inşaat sektörünün gelişmesini nasıl görüyorsunuz?, 70 civarında müteahhit olduğundan bahsediliyor ve Bilecik alt yapı olarak buna hazır mı?” nasıl değerlendirdiğini sorması üzerine cevap veren Özünlü şöyle konuştu:

“2003 yılında biz sivil toplum kuruluşlarıyla, üniversiteden 4 tane doçent arkadaş ile bir çalışma yaptık. Bilecik'in sorunlarını 7 maddede topladık. Çevre, Eğitim, Sağlık, Ekonomik sorunları belirleyerek gerekli yerlere başvurduk. Herkes bizle alay etti o zaman. Bir il'in olmazsa olması üniversitedir. Üniversite kuruldu bakın 1+1'ler başladı. Müteahhitlerin %90'ı dışarıdan gelen müteahhitler. Biz Ticaret ve Sanayi Odası olarak öğrencinin kullandığı en ufak simiti dahi hesap etmek zorundayız. Toki'nin hızlı çalışmaları, burada yap-sat olmaz diyordum. Hiç aklıma, hayalime gelmiyordu, ondan sonra birden hızlı olunca, epeyde iyi rant getirmeye başladı. Şehrin gelişime açık olduğunu gösterir. Şuanda hızlı gidiyor, herkes üretime devam ediyor.

Hikmet Öztürk: Kentsel dönüşüm ile şuanda devam eden ve onların yaptığı konutlarda bir tıkanma olursa burada mağdur olan insanlarımız olmaz mı?

Ahmet Özünlü: “Çok hat safhada olur, Bursa'da kentsel dönüşüm hala teslim edilemedi. Çok yüksek katlı binalar, 2 daire verileceği söylenen yerlere verilemiyor, üste para istiyorlarmış. Bu tür dedikodular Bursa'da geziyor. Bizim ilimize gelirsek, işçi ve memur şehri! Ücretli kesim yani belli bir yere kentsel dönüşüm yapıyorsanız oraya şartları net ve açık koymalısınız. O yerin sahibi vereceğiniz yer onu tatmin edecek mi?, cebinden para çıkmadan o yere geçebilecek mi? Ben bunda biraz ümitsizim. Belediyemizin bunu yapmadan önce çok istişare etmesi lazım. Şehir halkıyla bir araya gelip bu projelerini anlatıp, onların fikirlerini alması lazım. Çünkü kaynaklarımız belli buna yetecek belediye kaynağı var mı bilmiyorum.

İhracat konusuna değinen Anadolu Ajansı Muhabiri Ramazan Çay: “Şuanda Avrupa Ülkelerinde bir kriz söz konusu sanayicimizde ürettiği ürünün bir çoğunu da Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor. Avrupa Ülkelerindeki krizden dolayı ihracaatta bir azalma var mı? Sanayicimiz dünya pazarında farklı bir pazar kurabildi mi?” Diye sordu:

“1999/2000 krizinde bizim Bilecik'li sanayicilerimiz hiç işçi çıkartmadı üretime devam etti.” diyerek söze başlayan Özünlü; “Sanayicilerimiz net rakamı vermek istemiyorlar fakat TSO gizli kalmak kaydıyla Sanayicilerimizden aldığım bilgiye göre senelik ihracatın %56'ya yakını bizim bölgemizden yapıldığını söylenmişti. Mermer ihracatında %15'i yapılıyor. Sanayicinin verimi, üretimi arttıkça işçi sayısını, donanımını genişletiyor. Dolayısıyla her yere yetişmeye çalışıyor, kazancıda iyi oluyor, vergiside, ihracaatıda güzel oluyor. Ama satamazsa üretim duracak ve önce işçi çıkaracak sonra fabrika kapatacak.

Başka pazar bulma noktasında sanal ortamda çok güzel çalışmalar var. Sanayicimiz Afrika üzerinden Dünyanın öbür uçlarına kadar ihracat yapabiliyor. Teşvikte de şunu istiyor mesela, mermer ocaklarında blok satışını destekleme, plaka yapını destekle en azından benim sanayicim onu plaka yapsın çalışsın.” dedi.

Başkan Şadi Erdal: Bebka'da verilen teşviklerin bir kısmına baktığımda genelde resmi kurumlar almış, resmi kurumları yükseltmek için mi yoksa özel'e teşvik verilse daha iyi olmaz mı?

Özünlü: “Özel teşvik'ede veriliyor. Doğrudan faaliyet desteği kapsamında veriliyor. Şimdi burada kar amacı güden ve gütmeyen kuruluşlar var. Özel sektöre %50, kar amacı gütmeyen kuruluşlara % 75'e kadar veriliyor ama bir limiti var. Her iki sektöre de ayrılan pay bulunuyor. “

Mücahid Erdal: BEBKA'nın projeleri arasında Bilecik Özel Sektöründe hangi firmalar var?

Özünlü: “Fevzioğlu Un Fabrikası, Bozüyük oda başkanı Habib Esel, kendi sanayisini geliştirme açısından yeni bir seramik fırını vermiş.

Babaannem bana kızardı, icat çıkarma diye! Şimdi insanları icat çıkaramaya zorluyoruz. Girişimcilik kursları, yaygınlaştırılıyor, güzel çalışmalar, güzel destekler var. Bunları değerlendirmek lazım. Bilecik' te bu işe merak çok az. Bilecik'te katılım çok az.

Teşekkür Ederiz. Bilecik kamuoyunda yer verdiğiniz için, çalışmalarınızı destekliyoruz. Bilecik'in huzur veren özelliğini korumamız lazım. Genellikle doğal kaynaklarımız çok güzel. Bizde şöyle bir sıkıntı var. Konuşulan konuşulduğu yerde kalıyor. Biz söyledik gerisini Belediye Başkanı yapar deyip bırakmak gibi.. Projeler oluşturmalılar, hafta sonları insanları İstanbul'dan getirebilmeliler.” şeklinde mesaj verdi. Toplantı sona erdi.