• BIST 109.657
  • Altın 156,071
  • Dolar 3,8739
  • Euro 4,5733
  • Bilecik 10 °C

CİN ŞİŞEDEN ÇIKMIŞTIR (2)

ALİ ERDAL

 

Arap dünyasındaki halk hareketleri, “diktatörlere isyan” olarak vasıflandırıldı. Böyle patlama halinde ortaya çıkan, geniş bir coğrafyaya (domino) etkisiyle yayılan bir hareketin izahı, bu kadar basit olmamalı… En azından bu kadardan ibaret olmamalı… Devamı 3. Sayfada

 

 

Fransız ihtilâline kadar devletleri idare etme hakkı Tanrı’ya nisbet ediliyordu. Saltanat sahibine ve hanedanına karşı gelmek; devlete, dolayısıyla insanüstü güce de karşı gelmekti ki; bu da muhaldi. Böyle bir kudrete isyan; hele hak ve adalete riayet ediliyorsa, kimsenin aklının ucundan dahi geçmezdi, geçemezdi. Hattâ devletten gelecek bir miktar sıkıntıya tahammül bile edilmeliydi.

 

 

Fransız İhtilâli’nin başlangıcında halk sadece açlığını bildirmek istedi ve saygı duyduğu kuvvetten buna çözüm bekledi. Görevi kendisine şefkat ve merhametle muamele, devleti hak ve adaletle idare etmek olana halini arz... Halk, emanet edildiği makama, maruzatta bulunuyor... Fakat “Devlet benim!” kibri ve “ekmek bulamıyorlarsa, pasta yesinler” hamakatı idrakleri dumura uğratmıştı. Sokağa dökülen halk, sesini duymayan, derdini dinlemeyen, hattâ kendisinin farkına bile varmayan zihniyete öfkelenip saraya yürürken bile doğrudan krala ve krallığa karşı değildi.

 

İhtilâl hengâmesinde bir mizansen hazırlanıyor... Kralın geçeceği yolda halk, bir tabut taşıyor. Beklendiği gibi kral, cenazenin kime ait olduğunu öğrenmek istiyor. Ve herkesin aklını başına getirmesi gereken müthiş cevap veriliyor: “Tabutun içinde Fransa var!..”. Fakat krala isyan edilemeyeceği emniyetinden doğan gaflet, hiçbir şey anlayacak gibi değildir... Kabaran isyan ve ihtilâl… Kralın o zaman bile meseleyi tam kavrayamadığı, “fakat bu bir isyandır!” demesinden belli… “Hayır Majesteleri, bu isyan değil; ihtilâldir!” diye cevap verilmesi de gösteriyor ki, anlaşılır gibi olduğu zaman, iş işten geçmiştir. Açlık, biriken öfkenin fitilini ateşlemiştir. Kralı ve krallığı yıkan; halka şefkat ve adaletle davranmamak, yani meşruiyetini kaybetmek, kısaca emanetin hakkını vermemektir.

 

Fransız İhtilâli, toplulukları idare etmek hakkının, gücünü insanüstü iradeden alan krallara değil topluluğun ortak vicdanına ait olduğu, toplulukların idarecilerini kendilerinin seçmeleri gerektiği düşüncesini doğurdu.

 

 

Osmanlı devletinin yıkılmasından sonra ortaya çıkan devletler, hem bulgurdan hem pirinçten olmak misali hem ilâhî güce dayanmaktan mahrum oldular, hem toplumun ortak vicdanına dayanmaktan… Osmanlı devleti gibi bir hamiden mahrum tesbih taneleri, öksüz ve yetim kaldılar. Batı, kendisine hayran güçsüz İslâm dünyasını, istediği gibi şekillendirdi. Tepelerine istediklerini yerleştirdi. Yani halklarına şahin kuklalar, daha işin başında meşru değillerdi. Enver Sedat 1981’de suikastla öldürüldüğü zaman cenaze törenine, dünyanın her yerinden gelen devletlilerden başkası kabul edilmiyor. Bunu da Mısır’da kimse umursamıyor. “Peygamber ve Firavun” isimli kitabında olayın şahidi Fransız Gilles Kepel, bunu hayretle ifade ediyor: “Daha da enteresanı, dünya devlet başkanlarının katıldığı kurbanın cenaze merasimine halkın zerrece ilgi göstermemiş olmasıydı!”

 

 

Son hareketler başladığı zaman, “cin şişeden çıktı” demiştim. Yılların küskünlüğü, kırgınlığı, kızgınlığı ile biriken enerji; nihayet patlamış ve tepelerindeki, kendilerini hiçe sayan, başlangıçları da meşru olmayan, meşruiyete ihtiyaçları olduğunu bile idrak edemeyen, hak ve adaletle hareket etmeyen zalim idarelere karşı nihayet harekete geçti. Eğer bu diktatörler, adil ve şefkatli olsalardı ve ona göre idare etselerdi, geliş sebeplerine rağmen, bu isyanlar olmayabilirdi. Eninde sonunda, topluluğun ortak vicdanı, idarede söz sahibi olurdu. Batı’nın kostümünü giyince her meselenin hallolacağını sanan maymunlar, toplulukların inançlarını, kültürlerini inkârdan ve halklarını fakir bırakmaktan başka bir şey yapmamışlardı… Üstelik isyan etmesinler diye ellerini ve dillerini bağlamışlardı. Böylece kendilerinin isyana müstahak olduklarını, daha işin başında, zımnen kabul etmişler ve uzun yıllar bunu ispat etmişlerdi. Artık onlar halklarının gözünde “ümitsiz vaka”dan başka bir şey değildi. Şimdi sıkışınca, şuna zam, buna prim diye kesenin ağzını açmaları, hallerini bir kere daha itiraftan ve isyanı meşrulaştırmaktan başka bir şeye yaramayacaktır.

Fransız İhtilâli, meşru iktidara haklı tepkiden doğdu. Son hareketler ise baştan beri meşru olmayan iktidarlara karşı, yıllarca sabrettikten sonra patlayan tamamen haklı öfkenin sonucu… Birincisinde insanlık haysiyeti tepesindekilere “beni de anla, benim varlığımı da idrak et” dedi; ikincisinde “meşru olmayan defol!” diye haykırdı. Kanaatimce Fransız İhtilâli bunun yanında bir sokak gösterisi… İslâm dünyasının başına çöreklenen diktatörlere karşı başlayan bu hareket, istense de istenmese, de bir meşruiyet sorgulamasına varacak. Aş ve iş istiyorum istasyonundan kalkan tren, başımda kendimden adil idare istiyorum istasyonuna doğru yol almakta… Bu sorgulama tabiî olarak zalimleri tepelerine çöreklendirenlere de uzanacak. Artık cin şişeden çıkmıştır, zulmün müşahhas temsilcilerini yıkmakla yetinilemez. Bunu hisseden Batı, şaşkınlık içinde titremekte…

Toplulukları idare etme hakkı kimin, hangi gücün? Hangi hak, herkes gibi birini “ekselânsları” yapar? Dünya; Batı’nın Faşizm’ini, Sosyalizm’ini, Komünizm’ini denedi ve iflâslarını gördü. Babadan oğula saltanatın ve demokrasinin zaaflarını gördü… Şimdi düşünüyor. Sömürdüğü dünyadaki rejimleri, işine geldiği gibi değiştiren, kendisindeki krallıklara ve işine gelenlere ses çıkarmayan bir yandan da demokrasi nutukları atan Batı’yı da bu arayış dalgası saracaktır. Aslında uzun zamandır, bu sancıyı çeken fikir adamları bunun işaretlerini vermişlerdi. Papa 2. (Jan Pol), 1991 yılında Katolik âlemine yayınladığı genelgede bunu ifade ediyor… Papa Komünizmin çöküşü ile tek kurtuluşun Kapitalizm’de olduğu düşüncesinin yaygınlaştığına işaret ediyor ve “buna katılmamak mümkün değildir” diyor. “Ancak…” dedikten sonra Batı’nın son reçetesinin de işe yaramayacağını, bilerek veya bilmeyerek, ifade ediyor: “Ancak Kapitalizm’in düzeltilmesi gerekir. Birçok ulusun gelişmesini önleyen engelleri ve tekelleri kaldırmak lâzım. Kapitalizm’in geri kalmış milletleri daha geri bırakan vasıfları değiştirilmeli öyle olmadıktan sonra kurtarıcı olamaz. Teröristlerin, kartellerin hâkimiyetine engel olucu bir düzenleme yapılmalıdır.”. (Kafka)ların, (Niçe)lerin, (Sartır)ların çığlıklarını duymayanlar, bu ölü doğan nasihate mi kulak verecek? Kendisini kurtarıcı gösteren, sonra buna kendisi de inanan Batı, asıl kendisinin kurtarıcıya muhtaç olduğunu bilmekten dolayı titriyor… İpliği pazara çıkmıştır.

Son hareketler, birilerinin komplosu sonucu ortaya çıkmış olsa da, olmasa da gidiş, yepyeni bir dünyanın doğuşuna doğru…

 

 

Bu yazı toplam 166 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Bilecik Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 228 212 40 29 Faks : 0 228 212 40 29