"11 KÖYÜN İNSANI BARAJDAN FAYDALANIYOR"

Röportajlarımıza Pazaryeri Dereköy'de Sulama Kooperatifi Başkanı Selami Palabıyık ile devam ediyoruz.

Sinan Önce: Bize kendinizi tanıtır mısınız?

Sınırlı Sorumlu Merkezi Dereköy Sulama Kooperatifi Başkanı Selami Palabıyık: Ben Dereköy Köyü muhtarı aynı zamanda merkezi sulama kooperatifi başkanı Selami Palabıyık. Evliyim, 3 çocuk babasıyım. 55 yaşındayım.

2009 yılında sağlık teşkilatında çalışırken muhtar oldum. Muhtara olduktan sonra emekliye ayrılarak muhtarlığı tercih ettim. Muhtar olduktan sonra geçirdiğimiz bu 3 yıllık hizmetlerin yapım işini kucağımızda bulduk. Bunlar yapılması gereken işlerdi. Mesela başta baraj yapılmış teslim alınması gerekiyordu biz barajı teslim aldık. Muhtarlık olarak barajı geçici aldık. O zaman kooperatifimiz falan yoktu. Ama vatandaşımızın suya ihtiyacı vardı. Bizim için su demek herşey demek. Su olmazsa olmaz. Dereköy olarak biz yer altından çekiyorduk suyu buda bizim için baya külfetli oluyordu. Tabi ki biz bu işleri kucağımızda bulduk. Barajı geçici olarak aldık. Kooperatifi kurma çalışmalarına başladık. 2009'un 12. ayında kooperatifin kurulma çalışmalarını bitirdik. Kooperatifi resmen kurduk. Yeni üye kaydı yaptık 30 kişi kadar. Hemen genel kurul yaptık. O günden bugüne çeşitli sorunlarla boğuşarak bu günlere geldik. Üye kaydetmeye uğraşıyoruz. Yeni sulama sahaları açmaya çalışıyoruz. 3 senedir biz bunlarla uğraşıp duruyoruz. Bizim öz geçmişimiz bu...

Önce: Baraj ne zaman bitti ve faaliyete geçti?

Palabıyık: Baraj uzun yıllar sürdü ama 2009 yılında bitti. Baraj bitmişti fakat kapalı sulama kanalları bitmemişti. Onlarda 2009'un ilk aylarında biterek barajımız 2009'un ilk aylarında faaliyete geçti. Bizde Haziran'da açılışını yaptık. Bakraz köyünün altında bir şölen yapıldı. Başbakanımız da bağlanmıştı. O zaman DSİ Genel Müdürü geldi açılış yaptık. Devir teslim aldık. O günden bugüne işte baraj faaliyete geçti.

Önce: Kooperatifinize kayıtlı kaç üyeniz var?

Palabıyık: Şuan da 208 üyemiz var. Ortalama 8 köyden bu üyelerimiz birde ilçe merkezi Pazaryeri de var. Biz zaten kooperatifi şu amaçla kurduk. Hatta adı da "Sınırlı Sorumlu Merkezi Dereköy" Biz demedik "Dereköy Sulama Kooperatifi" diye. Merkezi Dereköy. Yani bizim Dereköy merkezde oluyor. Biz o yönden bir Gümüşdere veya Kınık veya Arapdede Sulama Kooperatifi demedik. Merkezi Dereköy olsun dedik. Biz bu ismi koyarken de baya zorlandık. Nasıl iyi olur diye çok düşündük. Bu ortağımızı 300'e çıkarmak için uğraşıyoruz.

Önce: Barajdan kaç köy istifade ediyor?

Palabıyık: Şuan da temel olarak Dereköy. Ama bunun yanı sıra Arapdede kullanıyor, Pazaryeri, Bakraz, Kınık, Gümüşdere, Bırçalık gibi... Mesela şuanda Küçükelmalı da var. Bizim bu taraflardan yer almışlar. Onların da var. Güde köyü var onlarda buralardan yer almışlar. Kiralamış buralarda yapıyor bu işi. Yani toplam 11 köyün insanı barajdan faydalanıyor.

Önce: Açık kanallarla mı, kapalı sistemle mi sulama yapıyorsunuz?

Palabıyık: Kapalı sistemle suluyoruz. Bu kapalı sistemle sulamanın faydaları çok çok fazla. En azından su kaybını önlemek de çok faydası var. Su buharlaşması, kaçak olması, zamanla kanaların tıkanması gibi sorunlar bunda olmuyor. Mesela bir açık sistemde yağmurlama yapamazsınız. Damlama yapamazsınız. Açık kanalları açılışta veya kapanışta her zaman temizlemek zorunda kalırsınız. Çok hasar görüyor. Ama kapalı sistem böyle değil. Bunu yerin altına döşüyorsunuz. Her tarlanın başına çıkış vanası var. Herkes geliyor oraya borusunu takıyor. Damlamalarını da kuruyor veya tabancalarını. Açıyor tanzikli suyunu. Çok güzel. Hiç su zahiyatı yok. Hakikatten bilinçli kullanıldığı zaman bugün hiç dolmaz dediğimiz bizim Bakraz Barajı bu sene doldu. İsraf olmadığından dolayı.

Önce: Sulama ücretlerini nasıl belirliyorsunuz?

Palabıyık: Bizde sulama ücreti yok. Bizim kooperatifin bakım ve onarım giderlerini topluyoruz. Bu sene bizim beyannamelerimiz var. Bu beyannameleri vatandaş dolduruyor, beyannamelerini dolduruyor. Biz esasında geç bile kaldık. Şu zamanlarda hepsini bitirmiş elimizde olması lazımdı. Sulama sezonu artık bitmek üzere. Biz bu beyannameler ile çıkarıyoruz. Sulama bilgi formu diyoruz biz onlara . Vatandaş diyor ki 3 dönüm fasulye, 2 dönüm şerbetçi otu, 5 dönüm gündöndü, 2 dönüm yonca sulayacağım. Biz bu verilere göre bakıyoruz ki bu sene ne sulayacağız biz 1500 dönüm yer sulayacağız. Bizim maliyetimiz nedir? Atıyorum, 20 milyar! 1500 dönüm ne yaparsak ne olur? Veya 30 milyar. Hedeflerimizde var şimdi bizim şunları şunları da yapmak zorundayız. Bunları hesaplayıp biz bütçe ayırmak zorundayız. Bu bütçemizi yapıyoruz, diyoruz ki biz bu sene hatta 2 seneden beri 20 liradan topluyoruz. Bakım ve onarım ücretini. Herhalde bu sene doludan doluya vatandaşlarımız ekin sahası daraldı. Bizim harcamalarımız fazlalaşıyor. Dönüm başına 25 lira gibi düşünüyoruz yıllık. Daha da kesin bir şey değil. Bu verileri imzalamadan belli olmayacak. Ücretlendirme böyle belirleniyor tabi ki. Bizde şu olabilir, vatandaş sulama alanını ne kadar genişletirse daha ucuz sulama imkanına sahip olacak. Neden? Şimdi bak 1500 dönüm diyoruz, 1500 dönüm içinde bir kooperatif var ama 10 bin dönüm içinde var aynı kooperatif. Şimdi vatandaş o kadar sulamayı fazla genişletirse bizimde işletme bakım giderlerimiz ona göre de sistem rayına oturacak. Mesela bizim bakın tesisatımız malzememiz yok. Arızalara koşarken zorlanıyoruz. Ben işçi çalıştırıyordum, ona kendi motorsikletimi veriyordum, kendi cebimden benzin alıyordum. Bize bir tane kepçe lazım.

Önce: DSİ sizinle ilgileniyor mu?

Palabıyık: Tabi sağolsunlar bize gerekli ilgiyi gösteriyorlar. Gittiğimiz zaman bize "olmaz" demiyorlar.

Önce: Bir isteğiniz var mı peki DSİ'den?

Palabıyık: Biz daha fazla birşey istemiyoruz artık. 40 trilyonluk yatırım yapmış bize daha ne isteyeceğiz. Devlet 3 - 5 köy için 40 trilyon para harcamış. Siz tarlanızı rahat sulayın diye. Daha ne isteyelim artık. Bundan fazlası da nankörlük olur. Vatandaş olarak artık biz bunların üstüne birşeyler koyalım. Herşeyi devletten beklemeyelim.

Önce: Kooperatifinizin traktörü kepçesi gibi malzemeleri var mı?

Palabıyık: Şuan da bu konuda hiçbir şeyimiz yok. Bu zaman kadar bizim bütçemiz yoktu. Geçen sene topladığımız paralardan artanlarla harcamalar yapıyoruz eksiklerimizi gideriyoruz. Geriye birşey artıramıyoruz. Ama bundan sonra ortağımız üyemiz çoğalırsa birşeyler yapmayı düşünüyoruz. En azından bir kepçe almayı düşünüyoruz. Boruları yapıştırmak için bir makine da almayı düşünüyoruz.

Önce: Gelirleriniz giderlerinizi karşılıyor mu?

Palabıyık: Şuan da karşılayamıyoruz. Aşırı harcamalarımız çıkıyor. Hesapta olmayan harcamalar çıkıyor. DSİ bizden bekçi istedi. Pompa istasyonun bekçisi bize 1 milyara mal oluyor. Ben 20 milyar para topluyorum. Bunun sadece 10 milyarını işçiye veriyoruz. İşçiye ben 600 TL maaş veriyorum kendim 400 lira maaş alıyorum. Ben bu zamana kadar da maaş almadım ve daha da 10 milyar civarında da para harcadım. Kooperatif para kazanırsa bizde bunları yerine koyacağız.

Önce: Barajda balık var mı? Faydalanabiliyor musunuz?

Palabıyık: Balık var. Öyle bir faydalanma gibi bir şeyimiz yok. DSİ ile bunun üzerinde görüşüp bir çalışma yapacağız. Kooperatif sulama sistemini tam oturtamadık ki onunla ilgilenelim.

Önce: Ne kadar alan sulanıyor?

Palabıyık: Barajın toplam kapasitesi 8 bin 50 hektar. Bunun 4 bin 150 dekarı cazibeli, 3 bin 900 dekarı pompa sistemli. Bizim genelde de sistemde hatalar var. Teknik ekiplere göre belki hata yoktur. Bizim esas kullandığımız toprakların yakınından hidrant geçmiyor. Bundan dolayı çok sıkıntı çektik. Bundan da faydalanamıyoruz. Nasıl faydalanıyoruz 300-500 metre boru çekiyoruz. Çok uzak geçirmişler. Kimi yerde de Allah'ın kıraç yerlerine 30 metre arayla hidrant koymuş. Bunu bu zamana kadar neden bildirmedin diyorlar. Ben bu zaman kadar başkan değildim ki, muhtar değildim ki. Biz nasıl takip edelim. Şirket beğendiği yerden geçirmiş. Mesela yolun üstüne hidrantı yolun üstüne yapmış veya tarlanın ortasına yapmış. Ortaya koyacağına köşeye koyuver. Ama buna da şükür. Biz buna da şükür ediyoruz. Dereköy'ün bundan sonra çiftçilikte ve tarımda önü açıktır. Göç almaya başlayacağız göç vermeyeceğiz artık.

Önce: Son olarak sizin söylemek istediğiniz bir şeyler var mı?

Palabıyık: Sakarya Gazetesine buraya kadar gelip röportaj yaptığı için çok teşekkür ederim.