Ana renkler, sarı, mavi ve kırmızı... Yeşil, bu ana renklerden sarı ve mavi karıştırılarak elde edildiği için ikincil (ara) renk... Beyaz ve siyah, teknik olarak ana renk değil... Siyah; ana renklerin (kırmızı, sarı, mavi veya modern macenta –kırmızımsı mor, sarı, camgöbeği) karıştırılmasıyla elde edilen en koyu ton veya renk yokluğu... Siyah, ışığın yokluğu... Beyaz; bütün renklerin yokluğu (saf kâğıt veya tuval rengi) veya bir karışıma açıklık ve parlaklık katmak için kullanılan bir değer (açıklık/koyuluk) öğesi... Beyaz; bütün ana ışık renklerinin (kırmızı, yeşil ve mavi) eşit oranda birleşimiyle elde edilen sonuç renk...

Yeşil, mavi ve sarı iki ana rengin eşit oranlarda karışımı... Karışım oranlarının değişimi; zeytin yeşili, deniz yeşili, limon yeşili vb. farklı tonların ortaya çıkmasına neden... Yeşil, mavi ve sarının oranlarını ve eklenen üçüncü renkleri (siyah veya beyaz) değiştirerek birçok sayıda ton elde edebileceğimiz çok yönlü bir renk... Canlı, enerjik ve ilkbaharı çağrıştıran sıcak yeşil (limon yeşili) için karışıma daha fazla sarı eklenir... Daha derin, sâkin ve kış veya denizle ilişkili soğuk yeşil (çam yeşili, turkuaz) için karışıma daha fazla mavi eklenir... Açık yeşil (pastel tonlar -nane yeşili, açık fıstık yeşili), karışıma beyaz eklenerek tonun parlaklığı ve açıklığı artırılır... Koyu yeşil (orman yeşili), karışıma siyah eklenerek tonun derinliği ve koyuluğu (avcı yeşili, zümrüt yeşili) artırılır... Kirli yeşil (haki, zeytin), karışıma az miktarda kırmızı eklenerek renk kırılır/kirlenir... Kırmızı, yeşilin tamamlayıcısı olduğundan parlaklığını azaltır, doğal toprak tonlarına yaklaştırır... Türbe yeşili (firuze/turkuaz/İznik yeşili); sanatta ve mimarîde, Bursa'daki ünlü ‘Yeşil Türbe’nin dış cephesini ve iç dekorasyonunu süsleyen çinilerin rengine verilen isim... Türbe yeşili; saf bir yeşil (doğa yeşili) olmaktan ziyade, tarihi ve kültürel bir miras taşıyan, canlı, parlak ve hafif mavi alt tonlu yeşil... Bursa'da, Osmanlı Padişahı I. Mehmed (Çelebi Mehmed) için 1421 yılında inşa edilen Yeşil Türbe, adını özel renkteki çinilerden almış... Türbenin dış duvarları kubbe kasnağına kadar, altı köşeli yeşil ve firuze yeşili (turkuaz) çinilerle kaplanmış... Turkuaz-yeşil ton, kadim medeniyetimizde cenneti, maneviyatı, huzuru ve bolluğu remz etmekte...

Yeşil, doğanın huzurlu nefesi, hayatın vazgeçilmez rengi... Yeşil, mavi ile sarının mükemmel birleşimiyle ortaya çıkan, doğanın kalbinden kopup gelen, huzur, denge ve canlılık ile özdeşleşmiş renk... Yeşil; yeryüzünün büyük bir kısmına hükmeden, insanın psikolojisi ve hayatı üzerinde derin ve olumlu etkilere sahip renk... Yeşil, insan zihni için en dinlendirici renk... Gözün en kolay algıladığı dalga boylarından birine sahip olan, göz yorgunluğunu azaltan ve zihinsel rahatlama sağlayan renk... Yeşil; tabiatın, ormanların ve çimenlerin rengi, sakinleştirici etkisi olan, stresi azaltan ve güven duygusunu oluşturan renk... İlkbaharda doğanın canlanmasının rengi... Yeniden doğuşu, büyümeyi ve umudu simgeleyen renk... Tıpta iyileşme süreçlerinde kullanılan pozitif çağrışımla ilişkili renk... Yeşil, duygusal ve zihinsel enerjiler arasında denge kurmamıza yardımcı olan renk... Yeşil; uyumlu, paylaşımcı ve cömert kişilik özellikleriyle bağlantılı renk... Yeşilin hayatımıza kattığı anlamlar o kadar çok ki... Yeşil; bereketin, verimliliğin, sürdürülebilirliğin rengi... Koyu yeşil tonları, Batı kültüründe parayla, maddi zenginlikle ve finansal güçle, hırsla, açgözlülükle ve kıskançlıkla ilişkilendirilmekte... Trafikteki yeşil ışık; ‘geç’ ve ‘yol güvenli’ anlamında... Tabiatta yeşil, fotosentez adı verilen hayati sürecin bir sonucu olarak ortaya çıkan renk... Bitkilerin temel bileşeni olan klorofil, güneş ışığını emerek bitkiye yeşil rengi verir ve bu sayede gerekli olan oksijen ve besin üretilir... Yeşil, sadece bir renk olmanın ötesinde, insanlık için huzurun, güvenin, yenilenmenin ve hayatın olmazsa olmazı... Yeşil olmadan yaşamak mümkün değil...

‘Yeşil’; derin anlamlarıyla pek çok kuruma, kuruluşa, esere, camiye, derneğe ve markaya ad olmuş... Yeşil Cami – Bursa’da, Osmanlı erken dönem mimarisinin şaheserlerinden biri... Yeşil Türbe – Bursa’da, Çelebi Sultan Mehmed’in türbesi... Yeşil Medrese – Bursa’da, Yeşil Külliye’nin bir parçası... Yeşil Külliye - Cami, türbe, medrese, imaret ve hamamdan oluşan kompleks... Yeşilay (Türkiye Yeşilay Cemiyeti) – 1920’de kurulan; alkol, sigara ve madde bağımlılığıyla mücadele eden sivil toplum kuruluşu... Yeşil Düşünce Derneği, çevre bilimi (ekoloji) ve sürdürülebilir hayat alanında faaliyet gösteren dernek... ‘Yeşil enerji’ (green energy) adıyla faaliyet gösteren, yenilenebilir enerji üretimi (güneş, rüzgâr, hidroelektrik) üzerine çalışan birçok özel kuruluş ve firma... Yeşil Kalkınma Ajansı (Yeşil Mutabakat Ofisleri), Türkiye ve Avrupa’daki çevre politikaları çerçevesinde kurulan kamu veya özel birimler... ‘Yeşil Gece’, Reşat Nuri Güntekin’in ünlü romanı... ‘Yeşil Yol’ (The Green Mile), Stephen King’in romanı ve Frank Darabont’un yönettiği film... ‘Yeşil Kitap’ (Green Book), 2018 yapımı Oscar ödüllü film... İsmini İstanbul’daki Yeşilçam Sokağı’ndan alan, ‘Yeşilçam’, Türk sinemasının 1950–1980 arasındaki dönemine verilen ad... Yeşil Deniz, TRT 1’de yayımlanan nostaljik Türk dizisi... ‘Yeşil Yol’ (Green Road), edebiyatta ve müzikte (Colson Whitehead’in eserlerinde ve şarkılarında) sıkça kullanılan sembolik ifade... ‘Yeşil Kart’, ABD’de sürekli oturma izni belgesi... ‘Yeşil Kart’, Türkiye’de 1992 yılında, DYP ile SHP'nin oluşturduğu 7. Demirel Hükûmeti tarafından sosyal güvencesi olmayan ve maddî durumu yetersiz olan vatandaşların sağlık giderlerini karşılamak amacıyla uygulamaya konulmuş ve 2008 yılında sona eren, düşük gelirli vatandaşlara verilen sağlık sigortası kartı... Yeşil Nokta, Avrupa’da geri dönüşüm işareti... Yeşil Ekonomi (Yeşil Mutabakat), çevre dostu üretim ve sürdürülebilir kalkınma politikaları... Yeşil Yol Projesi (Türkiye), Karadeniz sahilinde yapılan otoyol projesi... Yeşil Kuşak Projesi, bazı çevre ve şehircilik politikalarında ağaçlandırma ve koruma bölgeleri... Yeşil parti; sosyal adalet, çevrecilik ve şiddetsizlik gibi yeşil politika ilkelerine dayanan siyasi partiler... Yeşiller Partisi (Yeşiller), Türkiye'de 21 Eylül 2020 tarihinde kurulmuş, yeşil siyaseti ve yeşil liberalizmi benimseyen, simgesi ayçiçeği olan siyasî parti... ‘Yeşil’, (d. 3 Mayıs 1953 Yenidal, Solhan, Bingöl), Zaza asıllı Türk istihbaratçı ve kontrgerilla, öldüğü söylense de, kimilerince öldüğü kabul edilmeyen, Mahmut Yıldırım...

Yeşil Sarıklılar, savaş sırasında Türk askerlerinin zor durumda kaldığı anlarda ortaya çıktığına inanılan, başlarında yeşil sarık olan, atlı ve kılıçlı ermişler, manevî varlıklar... Anlatılanlara göre, Çanakkale Savaşı'nda Türk askerlerinin cephanesi tükenmişken, gökten inen yeşil sarıklı savaşçılar düşmana karşı savaşmış ve zaferin kazanılmasında rol oynamış... Kıbrıs ve Kore Savaşları'nda da benzer anlatımlar var; Türk askerlerine yardım eden yeşil sarıklıların varlığına dair halk arasında çeşitli hikâyeler anlatılmış... Bu inancın dayanağı Hak buyruğunda: “Sonra Allah, Resulü’nün ve müminlerin üzerine iç huzuru ve güven duygusu veren rahmetini indirdi, ayrıca göremediğiniz ordular gönderdi ve o inkârcıları ağır bir yenilgiye uğrattı. Kâfirlerin cezası işte budur!” (Tevbe, 26)... “Eğer o Peygamber’e yardım etmezseniz, iyi bilin ki, Allah ona vaktiyle yardım ettiği gibi yine edecektir: Hani kâfirler onu Mekke’den çıkardıklarında, ikinin ikincisi olarak mağarada iken arkadaşına: ‘Üzülme, Allah bizimle beraberdir!’ diyordu. İşte o zaman Allah ona yardım etti, üzerine huzur veren emniyet ve rahmetini indirdi, onu göremediğiniz ordularla destekledi. Kâfirlerin bâtıl inanç ve dâvalarını alçalttı. Allah’ın dâvası ise zaten her zaman yücedir. Çünkü Allah, kudreti daima üstün gelen, her işi ve hükmü hikmetli ve sağlam olandır.” (Tevbe, 40)...

‘Yeşil’i, uçup gelen yeşilbaşlı gövel ördeklerde anlamak bir başka elbette... Mâlum, yeşilbaşlı ördekler inince göl sevinir, canına can düşer, aşka gelir... Dudaklar mırıldanır ‘yeşil ördek’ türküsünü: “Yeşil ördek gibi daldım göllere... Sen düşürdün beni dilden dillere... Başım alıp gidem gurbet ellere... Ne sen beni unut ne de ben seni...” Selam, sevgi ve saygılarımla. https://bit.ly/muzafferceven