İnsan, aile, aşiret, grup, takım, ekip, kalabalık, kitle, topluluk, cemaat, ırk, kavim, millet, halk, toplum, ümmet... Her biri, insanın varoluşundan itibaren içinde bulunduğu farklı sosyal çevre ve aidiyet düzeylerini tanımlayan sözcükler... İnsan olmadan diğer kavramlar anlamsız... İnsan, hepsinin temel birimi... İnsan; biyolojik ve psikolojik varlık, tek başına bir birey... Aile, en küçük ve en samimi sosyal grup... Kan veya evlilik bağıyla birbirine bağlı, duygusal dayanışma içindeki insanlar... Aşiret; köken, kan bağı, ekonomi veya kültür birliğine dayalı, birçok sülale veya kabileden oluşan, göçebe ya da yerleşik, bir aşiret reisi veya ağa tarafından yönetilen, feodal unsurlar barındıran, dayanışması yüksek insan topluluğu... Grup, takım, ekip; belirli bir amaç etrafında bir araya gelmiş, ancak aralarında amaç, bağlılık düzeyi, görev dağılımı ve etkileşim yoğunluğu açısından önemli farklar bulunan organize olmuş insanlar...

Grup; en geniş ve en gevşek yapı... Ortak bir özellik, ilgi veya amaç etrafında bir araya gelmiş, ancak aralarında zayıf duygusal bağ ve düşük görev dayanışması olan insan topluluğu... Aynı semtte oturanlar gibi... Bir grupta bağlayıcı unsur; ortak ilgi, statü ve durum... Etkileşim sıklığı az... Görev dağılımı, yok veya çok belirsiz... Süreklilik, kısa veya orta vadeli... Takım; en yüksek bağlılık ve iş birliği gerektiren yapı, belirli, ölçülebilir bir hedefe ulaşmak için bir araya gelmiş, birbirini tamamlayan yetkinliklere sahip, yüksek koordinasyonla çalışan küçük grup... Proje geliştirme takımı gibi... Bağlayıcı unsur; ortak hedef, tamamlayıcı roller ve karşılıklı güven... Etkileşim sıklığı; yüksek, sürekli iletişim... Görev dağılımı; net, uzmanlaşmış, birbirine bağımlı... Süreklilik, hedefe ulaşana kadar ve sürekli takımlarda kalıcı... Ekip; takıma çok benzeyen, ancak askerî, acil durum, teknik veya saha çalışmalarında kullanılan daha hiyerarşik ve operasyonel ağırlıklı yapı... Takımdan farkı, rollere daha sıkı bağlılık ve bir liderin açıkça belirlenmiş olması... İtfaiye ekibi gibi... Bağlayıcı unsur; standart prosedürler, komuta zinciri, operasyonel disiplin... Etkileşim sıklığı; yüksek, prosedürel... Görev dağılımı; çok net, sıkı roller, rütbe veya pozisyona endeksli... Süreklilik; sürekli veya vardiyalı... Grup; daha genel, günlük hayatta her tür topluluk için kullanılan ifade... Takım; sporda iş dünyasında ve projelerde birlikte başarma vurgusunun yapıldığı birliktelik... Ekip; operasyonda, güvenlikte, acil müdahalede ve teknik işlerde prosedüre uygun hareket edilen birliktelik... Her takım ve ekip bir gruptur, ancak her grup bir takım veya ekip değil... Takım daha çok hedef ve tamamlayıcılık, ekip ise disiplin ve operasyonel düzenle ile alâkalı...

Kalabalık; bir arada bulunan ancak henüz ortak bir bilinç, amaç veya örgütlenme geliştirmemiş insan yığını... Durakta otobüs bekleyenler gibi... Topluluk; belli bir ortak özellik (meslek, ilgi alanı, mekân) etrafında bir araya gelen, kalabalıktan daha bilinçli ve sürekliliği olan grup... Cemaat; sosyal inanç grubu... Kitle; aynı anda aynı uyaranlara (medya, reklam, propaganda) maruz kalan, çoğunlukla pasif, yönlendirilebilir insan topluluğu... Irk; biyolojik ve fiziksel özellikler (deri rengi, saç tipi, kemik yapısı) temelinde oluşturulmuş sınıflandırma... Kavim; göçebe veya yarı göçebe, ortak bir soya, dile ve kültüre sahip, fakat devletleşmemiş topluluk... Millet; ortak bir dil, tarih, kültür, ülkü ve bir vatan etrafında birleşmiş, kendi geleceğini tayin etme bilincine sahip siyasî topluluk... Halk; aynı ülkede yaşayan, ortak bir kültürü paylaşan, ancak ‘millet’ten farklı olarak daha çok gündelik hayat ve kültürel pratiklerle tanımlanan geniş toplum kesimi... Ümmet; yönelmek, önder, topluluk anlamında... Dinî literatürde ümmet, ortak bir peygambere inanıp onun yolundan giden insan topluluğu... ‘Toplum’ kavramı, diğer kavramları (aile, kalabalık, kitle, ırk, kavim, millet, halk) içinde barındıran daha soyut bir sosyolojik kategori... Toplum; belirli bir coğrafyada, ortak bir kültür, değerler, kurumlar ve sosyal ilişkiler ağı içinde bir arada yaşayan, kendi kendini yeniden üretebilen en kapsamlı insan topluluğu... Aile, toplumun en küçük birimi... Kalabalık; geçici, örgütsüz, bilinçsiz yığın; toplum, sürekli ve örgütlü... Kitle; pasif, yönlendirilebilir, genellikle tüketici konumunda; toplum, aktif üretici ve taşıyıcı... Topluluk (cemaat); daha küçük, yüz yüze ilişkilerin yoğun olduğu grup; toplum bunların hepsini kapsayan yapı... Irk; sadece biyolojik bir kategori; toplum ise kültürel, ekonomik, siyasî ilişkileri içeren yapı... Kavim; daha dar, akrabalık temelli; toplum daha geniş ve iş bölümüne dayalı... Millet; siyasî ve tarihî bilinçle tanımlanır; toplum ise daha geniş... Bir millet bir toplum olabilir; ancak bir toplum millet olmayabilir... Halk; toplumun kültürel ve gündelik hayat boyutu; toplum, ekonomik, siyasî, hukukî boyutları... Kavramların iç içe daireler olduğu yapı: İnsan (birey), aile, grup-takım-ekip, topluluk-cemaat, toplum-millet-ümmet... Toplum, bireyin en geniş ve en soyut aidiyet çerçevesi... Sanayi toplumu, bilgi toplumu gibi...

Bir birey olarak, biz bu kavramların neresindeyiz? Tek başına mıyız? Sosyal bir varlık olarak, hangi birlikteliğin içinde kendimizi daha anlamlı hissediyoruz? Bir kalabalığın, kitlenin ve anlamsız birlikteliklerin içinde olmak doğru değil elbette... Öncelikle bir ailenin üyesi olmak, sonrasında devletimizin ve milletimizin bir ferdi olabilmek gerek... Kadim medeniyet değerlerimizin paydaşı olmak, en önemlisi... Tek başımıza bile olsak, bir insan olarak doğru yolda olmamız, hakikati, adâleti ve Allah'ın emirlerini savunmamız mühim... Gerçekten, klasik bir topluluk (cemaat) anlayışından ziyade, şahsiyetli insan olmak ve tefekkür etmemiz son derece gerekli... Tek başımıza bile olsak, hakikat merkezli olmamız lâzım... FETÖ vb. cemaatlerin ne olduğu, ne hâle geldiği ve kimler tarafından manipüle edildiği ortada... Cemaat, sayısal çokluk değil, hakikatle beraber olmak olarak algılanmalı... “Cemaat, tek başına da olsan hakka isabet etmendir.” (Abdullah bin Mesud)... İnsan, kalabalıkların sürüklediği biri olmamalı; doğrunun yanında duran ve savunan biri olmalı... Tek bir lidere göbekten bağlanmamalı... Mahmud Esat Coşan’ın ifadesiyle ‘sapından tutulunca her yere taşınabilen bir üzüm salkımı’ gibi birinin peşinden gitmemeli insan... Dış güçlerin (emperyalistlerin) sadece o sapı (lideri) ele geçirmesi, bütün kitlenin kontrol edilmesine sebep... Asıl olan, her birimizin bir lider ve irade sahibi olması... Hakkıyla fikreden, zikreden ve şükreden, feraset (derin seziş) sahibi olması... Bir organizasyonun büyüklüğüne veya popülerliğine değil; o organizasyonun sonuçlarına, kimin ekmeğine yağ sürdüğüne bakmak lâzım... Şahsa değil, Hakk’a tâbi olmak lâzım... Gerçek lider, kendisine değil, Yaratan’a tabi olunmasını ister... Bu anlamda gerçek lider, baş tacı... “Gayemiz şahıs değil, şahısta tecelli eden dava...” (Necip Fazıl Kısakürek) olmalı!

Tek tek, her birimiz sorumluyuz ve görevliyiz... Ölçü belli: “Kim bir kötülük görürse, onu eliyle değiştirsin. Şayet eliyle değiştirmeye gücü yetmezse, diliyle değiştirsin. Diliyle değiştirmeye de gücü yetmezse, kalbiyle buğzetsin, bu imanın en zayıf derecesidir.” (Hadis-i Şerif)... Birden fazla bireylerin bir araya gelmesi, ayrışmaya değil, farklı düşüncelerle ilerlemeye sebep olmalı... Her şeyden önce insan olmalıyız ve her zaman insan kalmalıyız... Sol yanı acıyan sağduyulu insan olmalıyız... Kadim medeniyet değerlerimizi içselleştirmeliyiz... Aile yapımızın bozulmasına asla geçit vermemeliyiz... Cinsel eğilim özgürlüğü saplantılarını normalleştiren sapkın anlayışlara fırsat ve aman vermemeliyiz... Önce insan, sonra da aile, ekip, topluluk-millet-toplum-ümmet olmalıyız... Tâbi olmamız gereken mikyas: “Allah indinde en şerefliniz takvâca en ileri olanınızdır. Arabın Arap olmayan (acem) üzerine bir üstünlüğü yoktur. Arap olmayanın da Arap üzerine bir üstünlüğü yoktur. Beyaz derili olanın siyah derili üzerine bir üstünlüğü yoktur, siyah derili olanın da beyaz derili üzerine bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük sadece takvâ iledir.” (Hadis-i Şerif)... Dikleşmeden dik durmalıyız, Tek yürek olmalıyız... ‘Tek Millet. Tek Bayrak. Tek Vatan. Tek Devlet.’ olmalıyız... Selam, sevgi ve saygılarımla. https://bit.ly/muzafferceven